ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα τιμά και φέτος η ΕΡΤ τη μεγάλη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθοδοξίας, παρουσιάζοντας ένα πλούσιο πρόγραμμα σχετικό με τη λατρευτική παράδοση και τον πολιτισμό μας.
Από την Πέμπτη 14 έως και ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, τα τρία κανάλια της δημόσιας Τηλεόρασης, αλλά και το Αρχείο της ΕΡΤ μεταδίδουν ντοκιμαντέρ, καθώς και εκπομπές που ταξιδεύουν σε κυκλαδίτικα νησιά και επισκέπτονται μοναστήρια αφιερωμένα στην Παναγία. Ακόμη, το εορταστικό πρόγραμμα της ΕΡΤ περιλαμβάνει απευθείας μεταδόσεις του Μεγάλου Πανηγυρικού Εσπερινού και της Πολυαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας από τον Ιερό Ναό της Μεγαλόχαρης στην Τήνο, αλλά και την Πατριαρχική και Συνοδική Θεία Λειτουργία σε απευθείας σύνδεση με την Ίμβρο. Επίσης, επετειακές συναυλίες, αλλά και την πολυβραβευμένη οσκαρική ταινία «Ο Λόρενς της Αραβίας».
ΕΡΤ1
Παρασκευή 15 Αυγούστου 2025
Στις 09:00 , μεταδίδεται από την εκπομπή «Η μηχανή του χρόνου» με τον Χρίστο Βασιλόπουλο το επεισόδιο «Ο τορπιλισμός της “Έλλης” ανήμερα της Παναγίας-Το άγνωστο παρασκήνιο». Η εκπομπή παρουσιάζει το πολιτικό και στρατιωτικό παρασκήνιο της βύθισης του καταδρομικού «Έλλη». Οι μαρτυρίες-ντοκουμέντα των επιζώντων του πολεμικού πλοίου, σε συνδυασμό με τις αφηγήσεις ιστορικών και ειδικών αναλυτών, αποκαλύπτουν στοιχεία για τον ιστορικό τορπιλισμό, που λίγοι γνώριζαν μέχρι σήμερα. Στις 15 Αυγούστου του 1940, ανήμερα της Γιορτής της Παναγίας, το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» τορπίλισε το ελληνικό καταδρομικό «Έλλη», που είχε αγκυροβολήσει στο λιμάνι της Τήνου. Το πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού βρισκόταν εκεί για να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις και το πλήρωμα δεν ήταν προετοιμασμένο για μια τέτοια επίθεση, καθώς η Ελλάδα βρισκόταν ακόμα σε ουδετερότητα. Ο Χρίστος Βασιλόπουλος αποκαλύπτει το στρατιωτικό παρασκήνιο του τορπιλισμού. Τα σχέδια των Ιταλών για επέκταση στην Ανατολική Μεσόγειο, τις αεροπορικές επιθέσεις που είχαν σκοπό να προκαλέσουν την Ελλάδα, καθώς και την πολιτική της κυβέρνησης Μεταξά, που απαγόρευε κάθε είδους αντίδραση. Η αποκορύφωση των επιθέσεων έφτασε στις 15 Αυγούστου 1940, με τον άνανδρο τορπιλισμό του καταδρομικού «Έλλη».
Στις 11:00 , παρακολουθούμε σε επανάληψη το επεισόδιο «Τήνος» από την ταξιδιωτική εκπομπή «Φτάσαμε» με τον Ζερόμ Καλούτα.
Η εξερεύνηση της Τήνου αρχίζει από το κέντρο του νησιού, όπου δεσπόζει το Εξώμβουργο, ένα επιβλητικό ύψωμα με μαγευτική θέα και ιστορία που ξεκινά από τους προϊστορικούς χρόνους.
Στον πανέμορφο Πύργο, που θεωρείται το κέντρο της φημισμένης τηνιακής μαρμαροτεχνίας, αλλά και η γενέτειρα σπουδαίων καλλιτεχνών όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Ζερόμ επισκέπτεται τη Σχολή Καλών Τεχνών Πύργου Πανόρμου Τήνου, όπου κάνει το πρώτο του μάθημα στην τέχνη του μαρμάρου. Παράλληλα, μια τυχαία συνάντηση τον οδηγεί σε ένα πλήρως εξοπλισμένο στούντιο για ηχογράφηση.
Μια… επικίνδυνη αποστολή περιμένει τον Ζερόμ ανάμεσα στην Κώμη και την Καλλονή, όπου συμμετέχει στη συγκομιδή της πεντανόστιμης τηνιακής αγκινάρας, καθώς έρχεται αντιμέτωπος με την πρόκληση της γεμάτου αγκάθια άγριου λαχανικού.
Το ταξίδι στην Τήνο ολοκληρώνεται στη μεγάλη παραλία της Κολυμπήθρας, όπου ο Ζερόμ επιχειρεί να δαμάσει τα κύματα -ακόμα κι αν δεν έχει κύμα…
Στις 23:00 , μη χάσετε το βραβευμένο με 7 Όσκαρ ιστορικό βιογραφικό δράμα «Ο Λόρενς της Αραβίας» (Lawrence of Arabia), συμπαραγωγής Ηνωμένου Βασιλείου – ΗΠΑ 1962, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Λην με τους ανεπανάληπτους Πήτερ Ο’ Τουλ, Ομάρ Σαρίφ, Άλεκ Γκίνες, Άντονι Κουίν, Τζακ Χόκινς και Χοσέ Φερρέρ.
Λόγω των γνώσεών του για τις ντόπιες φυλές των Βεδουίνων, ο Βρετανός υπολοχαγός T.E. Λόρενς στέλνεται στην Αραβία για να βρει τον πρίγκιπα Φέισαλ και να χρησιμεύσει ως σύνδεσμος μεταξύ των Αράβων και των Βρετανών στον αγώνα τους κατά των Τούρκων. Με τη βοήθεια του ντόπιου Σερίφ Αλί, ο Λόρενς επαναστατεί ενάντια στις διαταγές του ανώτερου αξιωματικού του και ξεκινάει ένα τολμηρό ταξίδι με καμήλες μέσα στην σκληρή έρημο για να επιτεθεί σε ένα καλά φυλασσόμενο τουρκικό λιμάνι.
ΕΡΤ2
Πέμπτη 14 Αυγούστου 2025
Την Πέμπτη 14 Αυγούστου, στις 16:00 , μεταδίδεται το πρώτο μέρος του ντοκιμαντέρ «Παναγία η Πελαγινή» από το Αρχείο της ΕΡΤ , παραγωγής 2000. Πρόκειται για ένα οδοιπορικό στα νησιά των Κυκλάδων και στους αφιερωμένους στην Παναγία βυζαντινούς ναούς, με μαρτυρίες των κατοίκων για τα κατά τόπους έθιμα του εορτασμού της Κοίμησης της Θεοτόκου.
Το ντοκιμαντέρ, που αποτελείται από δύο μέρη, είναι αφιερωμένο στους ιερούς χώρους λατρείας της Παναγίας στα κυκλαδίτικα νησιά και παρουσιάζει βυζαντινά μνημεία από τον 4ο ώς τον 19ο αιώνα.
Στο πρώτο μέρος του ντοκιμαντέρ, ο φακός περιηγείται στα ξωκλήσια και στα μοναστήρια που είναι αφιερωμένα στην Παναγία, τα οποία γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο, με φόντο το κυκλαδίτικο τοπίο και τους παραδοσιακούς οικισμούς της Κύθνου, της Σερίφου, της Μήλου, της Κιμώλου και της Τήνου. Η αφήγηση του Άρη Λεμπεσόπουλου παρέχει πληροφορίες σχετικά με ιστορικά στοιχεία για την αρχιτεκτονική των ναών και τις λατρευτικές εικόνες.
Στις 19:00, από τη σειρά ντοκιμαντέρ της Μαρίας Χατζημιχάλη-Παπαλιού «Δεν είσαι μόνος», παραγωγής 2012, μπορείτε να παρακολουθήσετε το επεισόδιο «Παναγία, η Πλατυτέρα των Ουρανών». Η Πλατυτέρα των Ουρανών. Αυτή που δεν τη χωράνε οι ουρανοί. Αυτή που δέχτηκε να γίνει γέφυρα μεταξύ ουρανού και γης. Μέσα της ο Θεός έγινε άνθρωπος και ο άνθρωπος υψώθηκε σε Θεό. Στο ντοκιμαντέρ μιλούν η Αυτού Θειοτάτη Μακαριότης Πατριάρχης Ιεροσολύμων και πάσης Παλαιστίνης κ.κ. Θεοφίλος Γ’, ο Σεβασµιότατος Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαµιανός, ηγούµενος της Ιεράς Μονής Θεοβαδίστου Όρους Σινά και ο π. Γεώργιος Μεταλληνός, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στις 20:00, θα μεταδοθεί ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός σε απευθείας σύνδεση με τον Ιερό Ναό της Μεγαλόχαρης στην Τήνο.
Παρασκευή 15 Αυγούστου 2025
Στις 08:00 , θα μεταδοθεί το Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο σε απευθείας σύνδεση με τον Ιερό Ναό της Μεγαλόχαρης της Τήνου, καθώς και η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Μεγαλόχαρης.
Στις 12:30, από τη σειρά ντοκιμαντέρ του Αρχείου της ΕΡΤ «Τα μονοπάτια της παράδοσης» παρακολουθούμε το επεισόδιο «Το Πάσχα του καλοκαιριού – Σαμαρίνα».
Η Σαμαρίνα θεωρείται το σπουδαιότερο χωριό της φυλής των Κουτσόβλαχων ή Ελληνοβλάχων της Πίνδου. Τα πανηγύρια των Βλάχων έχουν την πρωτοκαθεδρία, με αποκορύφωμα το πανηγύρι της Μεγάλης Παναγίας, τον Δεκαπενταύγουστο στη Σαμαρίνα. Η σημαντικότερη και κεντρικότερη του εκδήλωση, είναι ο «Τρανός Χορός» ή «Τσιάτσιος» που χορεύεται απ’ όλο το χωριό στο προαύλιο της Μεγάλης Παναγίας, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο.
Στις 16:00, παρακολουθούμε το δεύτερο και τελευταίο μέρος του ντοκιμαντέρ «Παναγία η Πελαγινή».
Το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ μάς ξεναγεί στα μοναστήρια και στις εκκλησίες της Παναγίας, στη Σίφνο, στην Αμοργό, στην Πάρο και στη Νάξο. Με τη συνοδεία της αφήγησης του Δημήτρη Κοντογιάννη, ο θεατής γνωρίζει τους χώρους των θρησκευτικών κτισμάτων και ενημερώνεται σχετικά με τον αρχιτεκτονικό τους τύπο, την ιστορία τους, την τεχνοτροπία των αγιογραφιών ή των ιερών εικόνων που φυλάσσουν.
Στις 18:15, μεταδίδεται σε μαγνητοσκόπηση το δεύτερο και τρίτο μέρος των παραλλήλων εκδηλώσεων «Όταν γιορτάζουν οι θεοί», που πραγματοποιήθηκαν προς τιμήν του διεθνούς Έλληνα μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη στην Ολυμπία και στον Δήμο Πύργου από 13 έως και 15 Αυγούστου 1999.
Στις 21:20 , θα απολαύσουμε το εξαιρετικό βιογραφικό οικογενειακό δράμα «Ουράνια έκπληξη» (Miracles from Heaven), παραγωγής ΗΠΑ 2016, σε σκηνοθεσία Πατρίσια Ρίγκεν με τους Τζένιφερ Γκάρνερ, Κουίν Λατίφα, Κάιλι Ρότζερς, Μάρτιν Χέντερσον, Κόρτνι Φάνσλερ, Τζον Κάρολ Λιντς, Μπράιτον Σάρμπινο, Εουτζένιο Ντέρμπεζ. Η ταινία «Ουράνια έκπληξη» που βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο της Κρίστι Μπιμ, περιγράφει την απίστευτη, αλλά αληθινή ιστορία της οικογένειας Μπιμ.
Όταν η Κρίστι ανακαλύπτει ότι η 10χρονη κόρη της Άννα πάσχει από μια σπάνια, ανίατη ασθένεια, χάνει τη γη κάτω από τα πόδια της και προσπαθεί με όλα τα μέσα να βρει μια λύση που θα την οδηγήσει στη θεραπεία.
ΕΡΤ3
Παρασκευή 15 Αυγούστου 2025
Την Παρασκευή 15 Αυγούστου στις 08:30 μεταδίδεται το επεισόδιο «Ύμνοι στην Παναγία – Γεώργιος Πατρώνας» της εκπομπής «Σύγχρονη Παραδοσιακή Μουσική», σε σκηνοθεσία Γιάννη Κουφονίκου.
Το επεισόδιο είναι αφιερωμένο στην υμνολογία που σχετίζεται με το ιερό πρόσωπο της Παναγίας. Η Θεοτόκος κατέχει εξέχουσα θέση στη συνείδηση του λαού και η μορφή της είναι ταυτόσημη της στοργής, της τρυφερότητας και της προστασίας. Συμμετέχει και πρωτοστατεί ο Άρχων Υμνωδός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Πρωτοψάλτης και Διδάσκων βυζαντινής μουσικής του τμήματος Μουσικής Επιστήμης & Τέχνης Δρ. Αντώνιος Πατρώνας. Πλαισιωμένος από τον βυζαντινό χορό «Ευδρομούντες», το γυναικείο φωνητικό σχήμα «Ευνεάνιδες» και οργανικό σύνολο νέων του ΠΑΜΑΚ, μας παρουσιάζει ψαλμούς και ύμνους αφιερωμένους στην Θεοτόκο.
Στις 09:30, η ΕΡΤ3 θα μεταδώσει σε απευθείας σύνδεση με τον Ιερό Ναό «Κοιμήσεως της Θεοτόκου» στην κοινότητα των Αγίων Θεοδώρων, στην Ίμβρο, την Πατριαρχική Θεία Λειτουργία που θα τελεστεί με ιδιαίτερη λαμπρότητα, προεξάρχοντος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.
Η ΕΡΤ3 μας «ταξιδεύει» στη γενέτειρα του Οικουμενικού Πατριάρχη, την Ίμβρο για να γιορτάσουμε τη μεγάλη Θεομητορική Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Στις 12:30 προβάλλεται το επεισόδιο «Μητέρα Παναγιά», σε σκηνοθεσία Γιάννη Κελετζή, από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Οδοιπορικό στην Πίνδο». Η σειρά ιχνηλατεί τα «μονοπάτια», την ιστορία, την ανθρωπογεωγραφία και τη μοναδική φύση της Πίνδου. Πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ είναι οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους, μέσα από τις οποίες φωτίζονται ιστορικά γεγονότα, παραδόσεις, μουσικές, διηγήσεις και παραμύθια αιώνων.
Στις 16:00 θα μεταδοθεί το επεισόδιο «Παναγία Σουμελά» της εκπομπής «Χαρά Θεού», το οποίο ανατρέχει στη λεηλασία της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελάς στην Τραπεζούντα και στην ίδρυση της Νέας Μονής στο Βέρμιο. Ένα μοναδικό αφιέρωμα στην ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού, από το Βυζάντιο ως τον ξεριζωμό του από τους Νεότουρκους, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μουρτζόπουλου και παρουσίαση Γιάννη Μελισσίδη.
Αρχείο της ΕΡΤ
Εκπομπή της σειράς «Η μηχανή του χρόνου», παραγωγής 2016, που μας θυμίζει το συνταρακτικό ιστορικό γεγονός του τορπιλισμού του ελληνικού εύδρομου καταδρομικού «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου, ανήμερα της Γιορτής της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου του 1940, φωτίζοντας το στρατιωτικό παρασκήνιο, καθώς και άγνωστα στοιχεία μέσα από τις μαρτυρίες επιζώντων.
Στην εκπομπή μιλούν ο ναύαρχος ε.α. Ιωάννης Παλούμπης, οι ιστορικοί Κώστας Δανούσης και Νίκος Γιαννόπουλος, οι δημοσιογράφοι Ιωάννης Θεοδωράτος και Κάρολος Μωραΐτης κ.ά.
Επίσης, φιλοξενούνται οι μαρτυρίες-ντοκουμέντα του ναύαρχου ε.α. Γεώργιου Μόραλη και των επιζώντων του «Έλλη», του σημαιοφόρου Μάριου Χορς, του ανθυποπλοίαρχου Δημήτριου Τσαπακίδη, του σηματωρού Αλέξανδρου Σκληβανιώτη, καθώς και του αδερφού του, Ανάργυρου, οι οποίες ζωντανεύουν τις στιγμές του τορπιλισμού.
Παρουσίαση: Χρίστος Βασιλόπουλος
Σκηνοθεσία: Γιώργος Νταούλης
Αρχισυνταξία: Δημήτρης Πετρόπουλος
Επεισόδιο από τη σειρά «Οι δώδεκα μήνες» που καταγράφει την αρμονική εναλλαγή του χρόνου, των εργασιών και των εθίμων, το οποίο είναι αφιερωμένο στον μήνα Αύγουστο. Στην εκπομπή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη μεγάλη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου, που γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου σε κάθε γωνιά της Ελλάδος. Όπως εξηγεί ο Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης, δρ Λαογραφίας, τ. διευθυντής ερευνών του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, η Παναγία τιμάται ιδιαίτερα στον νησιωτικό χώρο. Σε όλα τα νησιά γίνονται μεγάλα πανηγύρια, ενώ υπάρχουν μεγαλοπρεπείς εκκλησίες, που συνδέονται με πολλά θαύματα και διάφορες παραδόσεις, όπως για παράδειγμα στη Λέσβο, όπου υπάρχει η Παναγία της Αγιάσου, η Παναγία της Πέτρας, την οποία έχει ζωγραφίσει ο Θεόφιλος, η Παναγία Κρυφτή στο Πλωμάρι και η Παναγία η Γοργόνα, γνωστή από το μυθιστόρημα του Στράτη Μυριβήλη, στην οποία μας ταξιδεύει και ο φακός της εκπομπής.
Σενάριο-σκηνοθεσία: Απόστολος Κρυωνάς
Παραγωγή: 2003-2004
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤwww.ert.gr/archeio, καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
