ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ογδόντα χρόνια μετά την έναρξη της Δίκης της Νυρεμβέργης, μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές του 20ού αιώνα ξανασυστήνεται με τεκμηριωμένο και ανθρώπινο τρόπο, αλλά και με αποκαλυπτικά ρεπορτάζ του Σταύρου Τζίμα, στην επετειακή έκδοση της «Καθημερινής» με τίτλο Η Δίκη της Νυρεμβέργης 80 χρόνια μετά. Μέσα από ιστορικά κείμενα, σπάνιο φωτογραφικό υλικό και μαρτυρίες όσων έζησαν την ατμόσφαιρα και κάποιους από τους πρωταγωνιστές της δίκης, η έκδοση φωτίζει όχι μόνο την ακροαματική διαδικασία της, αλλά και το πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής μετά το απόλυτο σκοτάδι του ναζισμού, καθώς και την κατάσταση στην πόλη στην οποία διεξήχθη η δίκη – μια πόλη εμβληματική για το ναζιστικό καθεστώς
Η έκδοση παρουσιάζει βήμα προς βήμα τη συγκρότηση του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου, τις πολιτικές διαπραγματεύσεις πίσω από αυτό, τις εντάσεις ανάμεσα στις νικήτριες δυνάμεις, καθώς και το πώς τέθηκαν για πρώτη φορά οι θεμέλιοι λίθοι του σύγχρονου διεθνούς ποινικού δικαίου. Αναλύει τη ριζοσπαστική τότε –και αυτονόητη σήμερα– αρχή της ατομικής ευθύνης για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αλλά και τις αντιδράσεις που προκάλεσε η κατηγορία περί «δικαιοσύνης των νικητών».
Αποτυπώνεται με λεπτομέρεια η ατμόσφαιρα στην κατεστραμμένη Νυρεμβέργη του 1945, που φιλοξενούσε όμως μια δίκη με παγκόσμιο ακροατήριο. Οι μαρτυρίες δημοσιογράφων, στρατιωτικών και διερμηνέων που παρακολούθησαν από κοντά τις συνεδριάσεις μεταφέρουν τον αναγνώστη στην Αίθουσα 600, όπου οι πρωταγωνιστές του ναζιστικού καθεστώτος ήρθαν για πρώτη φορά αντιμέτωποι με τις πράξεις τους. Το βιβλίο περιγράφει τις συνθήκες κράτησης, τις συμπεριφορές των κατηγορουμένων, τις απόπειρες αυτοκτονίας, την ένταση των απολογιών και την αγρύπνια των φρουρών μέχρι την ώρα της εκτέλεσης.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν οι συνεντεύξεις σύγχρονων Γερμανών αξιωματούχων και επιζώντων του Ολοκαυτώματος, που εξηγούν πώς η Νυρεμβέργη εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη συλλογική μνήμη και το δημοκρατικό ήθος της Γερμανίας σήμερα. Παράλληλα, ένα ειδικό κεφάλαιο αναδεικνύει την ελληνική διάσταση των εγκλημάτων των Ναζί και συνδέει το διεθνές δικαστήριο με τις πληγές που άφησε η Κατοχή στη χώρα μας.
Με ιστορική ακρίβεια αλλά και υψηλή αισθητική, η έκδοση αυτή δεν περιορίζεται στην παράθεση γεγονότων. Αποτελεί μια εμπεριστατωμένη εισαγωγή στη σημασία της Νυρεμβέργης ως θεμέλιο όχι μόνο της μεταπολεμικής διεθνούς δικαιοσύνης, αλλά και της ηθικής συνείδησης του σύγχρονου κόσμου.
Μη την χάσετε, κυκλοφορεί την Κυριακή 23 Νοεμβρίου, με την «Καθημερινή».
