Ο εκδότης της εφημερίδας “Documento” δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης, έστειλε επιστολή στην ΓΓΕΕ, την ΕΣΗΕΑ, την ΕΣΗΕΜΘ και την ΠΟΕΣΥ για τον ιστότοπος ellinika hoaxes. Σε αυτή μεταξύ άλλων αναφέρεται πως “οι διάφοροι ναρκαλιευτές και λοχίες του συγκεκριμένου site, επειδή η έδρα του είναι στη Θεσσαλονίκη, κάνουν αίτηση και γίνονται μέλη της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας Θράκης και αποκτούν, ενώ δεν έχουν δικαίωμα, τη δημοσιογραφική ιδιότητα και ταυτότητα”.
ΟΛΗ η επιστολή έχει ως εξής:
Τις τελευταίες ημέρες, ο ιστότοπος ellinika hoaxes απασχολεί και πάλι την επικαιρότητα, αναφορικά με το ρόλο που διαδραματίζει κατά καιρούς. Το συγκεκριμένο site, αποτελεί εργαλείο της πλατφόρμας Facebook, στο οποίο θεωρητικά έχει ανατεθεί ο ρόλος του fact checker, του ελέγχου ακρίβειας δηλαδή πραγμάτων που αναρτώνται στο συγκεκριμένο Μέσο Κοινωνικής Δικτύωσης. Ο έλεγχος αυτός γίνεται με κριτήρια Facebook και εμπορικής λειτουργίας και όχι κανόνων δημοσιογραφίας. Σε αρκετές χώρες, οι δημοσιογραφικές ενώσεις απαίτησαν ως fact checker να οριστούν ομάδες που εκπροσωπούν τα Μέσα Ενημέρωσης και τις δημοσιογραφικές ενώσεις προκειμένου να μπορούν να αποφαίνονται για δημοσιογραφικά θέματα και την εγκυρότητα τους. Στην Ελλάδα, το site που παίζει το ρόλο του fact checker, τα ellinika hoaxes δηλαδή, δημιουργήθηκε από ένα ναρκαλιευτή του Ελληνικού Στρατού (Θεόδωρο Δανιηλίδη), έναν σμηνία (Αθανάσιο Σιτίστα), κάποιον κατασκευαστή ιστοσελίδων (Ανδρόνικος Κουτρούμπελης), κάποιον άγνωστο κύριο με πολύ κοινό όνομα (Γιώργο Γεωργίου) και τον δημοσιογράφο Δημήτρη Αλικάκο. Το συγκεκριμένο site στο πρώτο διάστημα λειτουργίας του έκανε αναρτήσεις για το «αν είναι αλήθεια ότι μας ψεκάζουν» και περί εκρηκτικότητας των αερίων όταν κάποιος πέρδεται (ναι είναι πραγματικό και όχι αστείο).
Πολύ σύντομα όμως τα ellinika hoaxes χρηματοδοτήθηκαν με εκατομμύρια ευρώ από το Facebook (το αναγράφουν οι Ίδιοι στις πηγές χρηματοδότησης) και αυτοανακηρύχτηκαν σε ελεγκτές του δημοσιογραφικού έργου και στη συνέχεια σε λογοκριτές. Οι σμηνίες του Στρατού και ο ναρκαλιευτής άρχισαν να αποφαίνονται για την εγκυρότητα δημοσιευμάτων που μπορεί να αποτελούσαν προϊόν πολύμηνης έρευνας επαγγελματιών δημοσιογράφων και να χαρακτηρίζουν fake news ρεπορτάζ που προέκυπτε από πηγές υψηλού κύρους των οποίων την αλήθεια εκ των πραγμάτων δεν μπορούσαν να ελέγξουν.
Μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, τα ellinika hoaxes χαρακτήρισαν ως fake news πληροφορίες και δημοσιεύματα (ανάμεσα σε αυτά και δικά μου), ότι στο σημείο του δυστυχήματος γίνεται μπάζωμα καιτσιμέντωμα. Αυτό που σήμερα αποτελεί αντικείμενο εισαγγελικής έρευνας (ποιος μπάζωσε και κατέστρεψε αποδεικτικά στοιχεία) το χαρακτήρισαν ψευδές.
Η στάση του συγκεκριμένου site δεν οφείλεται σε επιπολαιότητα ή μωροφιλοδοξία. Αποτελεί μεθοδευμένη λειτουργία η οποία είναι επικίνδυνη για τη δημοσιογραφία. Τα ellinika xoaxes έχουν τη δυνατότητα ως fact checker, χαρακτηρίζοντας ένα δημοσίευμα ως fake, να προκαλέσουν ποινές μη δημοσίευσης από το facebook, ενώ το κοινό ενημερώνεται ότιτο δημοσίευμα είναι ψευδές και ο δημοσιογράφος διακινητής fake news. Δηλαδή δολοφονούν το προφίλ του δημοσιογράφου, λογοκρίνουν μη αρεστά δημοσιεύματα από το facebook και προκαλούν τεράστια ζημιά στη φήμη και του Μέσου και του ρεπόρτερ. Ακόμη κι αν κάποιος προσφύγει στο facebook για να αποκατασταθεί, αυτό γίνεται δύσκολα και μετά από καιρό. Στο μεσοδιάστημα, δε, οι πάντες ενη μερώνονται για τα «ψέματα του δη μοσιογράφου». Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι τα ellinika hoaxes παρεμβαίνουν στη δημόσια σφαίρα με ζητούμενο όχι κάποια αλήθεια αλλά τη συσκότιση της και τη δημιουργία συγκεκριμένου αφηγήματος για το οποίο χρηματοδοτούνται αδρά. Όπως έλεγε ένας από τους ιδρυτές του Facebook, «όταν δεν διακρίνεις ποιο είναι το προϊόν σε όσα σου προσφέρονται, τότε το προϊόν είσαι εσύ». To Facebook δεν είναι προαγωγός της δημοσιογραφίας ούτε ταυτίζεται με την αλήθεια, αλλά μια σκληρή επιχειρηματική δραστηριότητα με προϊόν τον χρήστη.
Τις προηγούμενες μέρες ζήσαμε τις μεθοδεύσεις των ellinika hoaxes με τον πιο αισχρό τρόπο. Εμφανίστηκαν να επικοινωνούν με το Πανεπιστήμιο της Γάνδης για να εκμαιεύσουν δήλωση κάποιου καθηγητή ότι είναι ψευδές πως το πανεπιστήμιο έχειγνωματεύσει ότι η φωτιά στη σύγκρουση των τρένων προήλθε από υδρογονάνθρακες και ως εκ τούτου το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, του επίσημου κρατικού φορέα έρευνας είναι ανυπόστατο. Μόνο που ουδέποτε ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ είχε ισχυριστεί πως όσα γράφει στο πόρισμα σχετίζονται με το Πανεπιστήμιο της Γάνδης.
Η πονηρή και παραπειστική συμπεριφορά των ellinika hoaxes χρησιμοποιήθηκε για να δημιουργηθεί μια επικοινωνιακή καταιγίδα και να προξενήσει σύγχυση στην κοινή γνώμη για το τι προκάλεσε την φονική πυρόσφαιρα στα Τέμπη. Τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όσο και ο Άρειος Πάγος φαίνεται να έπεσαν θύματα (έπεσαν;) αυτής της παραπληροφόρησης.
Τα ellinika hoaxes, στα χρόνια λειτουργίας τους, συστηματικά δημοσιεύουν fake news. Σας θυμίζω μερικές μόνο περιπτώσεις από τις πολλές:
Τον Ιούνιο του 2016 χαρακτήρισαν ένα δημοσίευμα της δημοσιογραφικής ιστοσελίδας tribune.gr που αναφερόταν στον Βρετανό Τζάθαν Σμιθ ο οποίος έχει IQ145 και τασσόταν κατά του Brexit ως αναληθές γιατί ήταν ανύπαρκτο πρόσωπο. Μετά την κατακραυγή στα Μέσα Ενημέρωσης, τα ellinika hoaxes αναγκάστηκαν αν ζητήσουν συγνώμη.
Τον Ιούνιο του 2018 χαρακτήρισαν ψευδή τα δημοσιεύματα (του Documento) ότι η Μακεδόνικη γλώσσα είχε αναγνωριστεί στην Ελλάδα το 1977. Αναγκάστηκαν πάλι να ζητήσουν συγνώμη.
Την ίδια περίοδο, χαρακτήρισαν fake δημοσίευμα που χαρακτήριζε το αμαρτωλό φυτοφάρμακο RoundUP της Μονσάντο ως καρκινογόνο, παρότι υπάρχει στον κατάλογο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ως τέτοιο. Λίγο αργότερα αποκαλύφθηκε στις ΗΠΑ ότι η Μονσάντο ξόδεψε εκατομμύρια ευρώ για να αντιμετωπίσει δημοσιεύματα που αναφέρονταν στο RoundUP, πληρώνοντας διατεταγμένους κονδυλοφόρους σε όλο τον κόσμο.
Τον Ιούνιο του 2020 τα ellinika hoaxes χαρακτήρισαν fake τα ρεπορτάζ που μίλαγαν για κατάργηση των καλλιτεχνικών μαθημάτων και της μουσικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καλύπτοντας έτσι την υπουργό Παιδείας. Όσοι καταγγέλθηκαν για fake news από τα ellinika hoaxes έκαναν δημοσιεύματα και ζήτησαν την παρέμβαση της ΕΣΗΕΑ για προστασία της δημοσιογραφίας. Αναγκάστηκαν να ανακαλέσουν. Τον Δεκέμβριο του 2021 χαρακτήρισαν fake δημοσίευμα της Εφημερίδας των Συντακτών, το οποίο υπέγραφε ο διεθνώς καταξιωμένος καθηγητής του Δημοκρίτειου
Πανεπιστημίου, που ορθώς ανέφερε ότι η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη στους θανάτους από κορονοϊό ανάμεσα στις χώρες του Δυτικού κόσμου.
Έχουν αποκαλέσει fake ακόμη και άρθρο γνώμης που υπέγραφα, επειδή έκρινα τηχλιαρή τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.0 ρόλος και η επικινδυνότητα του καλοπληρωμένου site είναι εμφανή μέσα από πολλά ακόμη περιστατικά. Υπάρχει όμως μια αθέατη πλευρά. Όσοι απαρτίζουν το site δεν είναι δημοσιογράφοι. Είναι παράλογο λοιπόν και ανήθικο να κρίνουν δημοσιεύματα έμπειρων δημοσιογράφων. Αυτό φαίνεται πως επιχείρησαν να το «λύσουν» κάποια στελέχη της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, τα οποία διαπράττοντας το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος (τουλάχιστον) έχουν εγγράψει τα ellinika hoaxes στο μητρώο της Γραμματείας ως ενημερωτικό site. Στη συνέχεια οι διάφοροι ναρκαλιευτές και λοχίες του συγκεκριμένου site, επειδή η έδρα του είναι στη Θεσσαλονίκη, κάνουν αίτηση και γίνονται μέλη της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας Θράκης και αποκτούν, ενώ δεν έχουν δικαίωμα, τη δημοσιογραφική ιδιότητα και ταυτότητα. Ταυτόχρονα φυσικά απολαμβάνουν όλα τα ασφαλιστικά και επαγγελματικά ευεργετήματα, για τα οποία πάλεψαν και παλεύουν επί δεκαετίες επαγγελματίες δημοσιογράφοι.
Πληροφοριακά σας αναφέρω ότι η επιχείρηση μου, όπως και κάθε επιχείρηση Τύπου, καταβάλει το 2% του τζίρου της υπέρ της σωτηρίας του ΕΔΟΕΑΠ, στον οποίο τελικώς ασφαλίζονται πρόσωπα που όχι μόνο δεν έχουν σχέση με τη δημοσιογραφία, αλλά την πριονίζουν κιόλας. Επίσης πληροφοριακά, ο ιδρυτής των ellinika hoaxes και απόστρατος ναρκαλιευτής του Στρατού, Θοδωρής Δανιηλίδης, δηλώνει επισήμως Μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΕΔΗΠΗΤ). Η διαδικασία αυτή αποτελεί προσβολή για τη δημοσιογραφία και αναμφίβολα βαρύνει με ποινικές ευθύνες όσους στη Γενική Γραμματεία και αλλού φρόντισαν να την εφαρμόσουν. Τα ellinika hoaxes, για να αποφύγουν την κατηγορία ότι δεν μπορούν να κρίνουν δημοσιογράφους, κατασκευάζουν ψευτοδημοσιογράφους με τη συμμετοχή της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης.
Με την επιστολή καταγγελία που σας κάνω, ζητώ άμεσα να διαγραφεί από το Μητρώο Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου το συγκεκριμένο site, το οποίο ουδεμία σχέση έχει με τη δημοσιογραφία και αποτελεί βραχίονα επιχειρηματικής και άλλης δραστηριότητας της πλατφόρμας Facebook. Ζητώ επίσης από τα συλλογικά δημοσιογραφικά όργανα να αφαιρέσουν από όλα τα πρόσωπα που προέρχονται από αυτό το site τον τίτλο του επαγγελματία δημοσιογράφου και μέλους των Ενώσεων.
Σας ευχαριστώ
Κώστας Βαξεβάνης
