ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Ολοκληρώθηκε σήμερα στη Θεσσαλονίκη το 3ο Διεθνές Συνέδριο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων (με τίτλο «Bearing Witness: Trauma and Resilience in Modern Journalism»), που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ) και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Το Συνέδριο διοργανώθηκε από το Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης για την Ασφάλεια Δημοσιογράφων και Επαγγελματιών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ICSJ), υπό την επιστημονική ευθύνη του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με ακαδημαϊκό υπεύθυνο τον Καθηγητή Νίκο Παναγιώτου και Διευθυντή τον Ηλία Νικέζη.
Το φετινό 3ο συνέδριο εστίασε στις θεσμικές και επαγγελματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων. Τα πάνελ επικεντρώθηκαν σε ζητήματα όπως η «ηθική κόπωση» και η «αόρατη εργασία» των επαγγελματιών της ενημέρωσης, οι προκλήσεις σε περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου, το λεγόμενο “ψηφιακό τραύμα” και η έκθεση σε σκληρό περιεχόμενο, καθώς και οι πολιτικές και στρατηγικές αντιμετώπισης, σε θεσμικό επίπεδο, του δημοσιογραφικού τραύματος.
Στο συνέδριο απηύθυνε χαιρετισμό, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, ο Εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, Πρέσβης Jan Braathu, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ασφάλειας των δημοσιογράφων, ως προϋπόθεσης για τη δημοκρατική λειτουργία. Ο Πρέσβης Braathu, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2025, εξέφρασε την υποστήριξη του ΟΑΣΕ στο έργο του ICSJ. Σημειώνεται ότι έχει αναγνωρίσει πέντε ελληνικές πρωτοβουλίες ως καλές πρακτικές στο εργαλείο ασφάλειας δημοσιογράφων του ΟΑΣΕ.
Ο Διευθυντής του ICSJ, Ηλίας Νικέζης, τόνισε ότι το φετινό συνέδριο, με την κοινή παρουσία εκπροσώπων του ΟΑΣΕ, της UNESCO, της ελληνικής κυβέρνησης και της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας, αποδεικνύει ότι όταν ένας σκοπός είναι δίκαιος βρίσκει τη φωνή και τους συμμάχους του. Η ανάγκη για ασφάλεια των δημοσιογράφων, όπως σημείωσε, δεν αφορά μόνο φυσική προστασία, αλλά και ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος και επιβίωση των δημοκρατικών αξιών.
Ο ακαδημαϊκός υπεύθυνος του ICSJ Καθηγητής Νίκος Παναγιώτου υποστήριξε ότι «το Κέντρο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων αποτελεί μια υποδομή στρατηγικής σημασίας για τη δημοκρατία και την προστασία της ελευθερίας του Τύπου. Πρόκειται για μια ουσιαστική σύμπραξη ακαδημαϊκής γνώσης και δημόσιας πολιτικής, που ενισχύει τη διεθνή παρουσία της Ελλάδας».
Ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, κατά την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου, ανακοίνωσε ότι τον Μάιο του 2026 θα παρουσιαστεί το πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια και Προστασία των Δημοσιογράφων, στα πρότυπα του ελβετικού μοντέλου, για το οποίο θα διεξαχθεί ανοιχτή δημόσια διαβούλευση στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την περιφέρεια, με στόχο την οριστικοποίησή του έως τον Σεπτέμβριο. Οι κεντρικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης περιλαμβάνουν τη φυσική ασφάλεια και τη συνεργασία με Αστυνομία και Δικαιοσύνη, κατά τα πρότυπα Ολλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, την ψηφιακή ασφάλεια με τη δημιουργία Κέντρου Ψηφιακής Προστασίας, την καταπολέμηση καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs), την εκπαίδευση και ενδυνάμωση, τον γραμματισμό στα Μέσα, την έρευνα και μόνιμη παρακολούθηση, τη διεθνή δράση όπως επίσης και ειδικές προβλέψεις για γυναίκες δημοσιογράφους και freelancers.
Ο κ. Κιρμικίρογλου υπογράμμισε τέλος, ότι στον πυρήνα του Σχεδίου βρίσκεται το ICSJ, το οποίο θα αποτελέσει κεντρικό φορέα εκπαίδευσης δημοσιογράφων σε θέματα ασφάλειας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και σημείωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση υιοθετεί ολιστική προσέγγιση στα ζητήματα ελευθερίας του Τύπου, αντιμετωπίζοντας παραπληροφόρηση, ασφάλεια δημοσιογράφων, παιδεία στα μέσα και αυτορρύθμιση ως αλληλένδετα ζητήματα υπό ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικών. Σημειώνεται ότι το ICSJ, αναγνωρισμένο από την UNESCO, το Συμβούλιο της Ευρώπης και τον ΟΑΣΕ, λειτουργεί ως θεσμικός πυλώνας ενός μοντέλου πολυμερούς σύμπραξης χωρίς προηγούμενο στην Ευρώπη.
Χαιρετισμούς στο Συνέδριο απηύθυναν επίσης ο Πρέσβης της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργος Κουμουτσάκος, ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, ο Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, Χρήστος Φραγκονικολόπουλος ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ Γιάννης Βοϊτσίδης και η Πρόεδρος του ΔΣ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Άρια Αγάτσα. Στο Συνέδριο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ακαδημαϊκοί, ερευνητές και επαγγελματίες από όλο τον κόσμο, ενώ η κοινή παρουσία εκπροσώπων του ΟΑΣΕ, της UNESCO και της ελληνικής κυβέρνησης αναδεικνύει τη διεθνή εμβέλεια και τη θεσμική αναγνώριση της πρωτοβουλίας.
Η Σχολή Εκπαίδευσης στην Ασφάλεια Δημοσιογράφων στο ΠΚΕΕΥΕ Κιλκίς
Το Συνέδριο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου τρίπτυχου δράσεων του ICSJ. Μεταξύ αυτών, η Σχολή Εκπαίδευσης στην Ασφάλεια Δημοσιογράφων (Safety for Journalists Training School), ολοκληρώθηκε με επιτυχία, στις 16–18 Μαρτίου 2026, στις εγκαταστάσεις του Πολυεθνικού Κέντρου Εκπαίδευσης Επιχειρήσεων Υποστήριξης Ειρήνης (ΠΚΕΕΥΕ/MPSOTC) στο Κιλκίς. Η εκπαίδευση διοργανώθηκε από το ICSJ σε συνεργασία με τον Εκπρόσωπο του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης και το ΠΚΕΕΥΕ, με την υποστήριξη της ΓΓΕΕ.
Το εντατικό τριήμερο πρόγραμμα συνδύασε θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εξάσκηση, καλύπτοντας το πλήρες φάσμα της ασφάλειας δημοσιογράφων σε εχθρικά και υψηλού κινδύνου περιβάλλοντα. Η φετινή διοργάνωση δομήθηκε γύρω από τρεις θεματικούς άξονες: επιβίωση και βασικές δεξιότητες πεδίου, τακτική εκπαίδευση στο Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Συμβατικού Πολέμου (IWTC) και ακεραιότητα πληροφοριών και διαχείριση τραύματος.
Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, υπό τον Υφυπουργό και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, συνεχίζει να στηρίζει σταθερά τις πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ασφάλεια των δημοσιογράφων, την ελευθερία του Τύπου και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
