Τηλεοπτικά Δικαιώματα στο Σφυρί, Πλατφόρμες-Φαντάσματα και το Γεφύρι της Άρτας των Αδειών: Όλα όσα (δεν) περιμέναμε αυτή την εβδομάδα!

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Η εβδομάδα που μας πέρασε στο ελληνικό μιντιακό τοπίο είχε απ’ όλα: ανατροπές της τελευταίας στιγμής στα αθλητικά τηλεοπτικά δικαιώματα, γεννήσεις νέων ψηφιακών πλατφορμών, αποχωρήσεις κορυφαίων στελεχών, αλλά και μια γερή δόση… θεσμικής νοσταλγίας με την πολιτεία να θυμάται, μετά από δεκαετίες ραστώνης, ότι τα περιφερειακά κανάλια και τα ραδιόφωνα χρειάζονται άδειες. Και μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα των εξελίξεων, το φάντασμα του «μαύρου» της ΕΡΤ επέστρεψε για να μας υπενθυμίσει πως η ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης γράφεται συχνά με μελάνι που δεν σβήνει εύκολα. Ελάτε να κάνουμε τη μεγάλη ανασκόπηση της εβδομάδας, βουτώντας στα βαθιά νερά των Media, με όλο το παρασκήνιο, τις δεύτερες σκέψεις και το background που κρύβεται πίσω από τους τίτλους ειδήσεων του typologies.gr. Ετοιμαστείτε για ένα χορταστικό οδοιπορικό στις αποφάσεις που θα κρίνουν το τηλεοπτικό μας μέλλον!

Η αγορά των αθλητικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα θυμίζει πάντα παρτίδα πόκερ για γερά νεύρα, και αυτή η εβδομάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Η είδηση ότι το Κύπελλο Ελλάδας και το Super Cup καταλήγουν στη συχνότητα του ΣΚΑΪ αποτελεί μια ηχηρή κίνηση στη σκακιέρα του ανταγωνισμού. Τα τελευταία χρόνια, είχαμε συνηθίσει το Κύπελλο να αλλάζει χέρια ή να αποτελεί προνομιακό πεδίο της συνδρομητικής τηλεόρασης (Cosmote TV), με τους φιλάθλους να βρίσκονται συχνά σε αναζήτηση πλατφόρμας για να παρακολουθήσουν την ομάδα τους.

Ο ΣΚΑΪ,  μπαίνει σφήνα.  στην αγορά των δικαιωμάτων του Ποδοσφαίρου  απέναντι στην Percapita.  Και η κίνση αυτή προσλκύει το ενδιαφέρον δύο ξένων πλατφορμών  για τις διοργανώσεις που απέκτησε ο ΣΚΑΪ.

Οι εποχές της εσωστρέφειας φαίνεται να περνούν, καθώς ξένοι κολοσσοί του streaming αντιλαμβάνονται την αφοσίωση του Έλληνα φιλάθλου ως ένα ασφαλές πεδίο κερδοφορίας. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Πως ο παραδοσιακός τηλεοπτικός χάρτης (όπου Cosmote και Nova μοίραζαν την πίτα) ενδέχεται να κατακερματιστεί περαιτέρω, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το πορτοφόλι του τηλεθεατή.

Οι Τυπολογίες αποκάλυψαν την ύπαρξη της  Strawstream. Τα  δικαιώματα αυτών  διοργανώσεων  SL1 και SL2 μεταβιβάστηκαν από την Percapita στη νέα εταιρεία, η οποία ετοιμάζεται να λανσάρει τέσσερα (4) νέα αθλητικά κανάλια.

Αφήνουμε τα γήπεδα και μπαίνουμε στα πολυτελή γραφεία των  τηλεόραη, εκεί όπου οι στρατηγικές αποφάσεις παίρνονται συχνά πίσω από κλειστές πόρτες. Η είδηση της ολοκλήρωσης της συνεργασίας του ΑΝΤ1 με την έμπειρη X Μασούρου έσκασε σαν μικρή βόμβα στους διαδρόμους της τηλεοπτικής αγοράς. Όταν στελέχη με βαθιά γνώση της αγοράς και μακρά πορεία σε νευραλγικές θέσεις αποχωρούν, αυτό σπάνια είναι ένα τυχαίο γεγονός. Συνήθως, σηματοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή πλεύσης του σταθμού, μια εσωτερική αναδιάρθρωση που προετοιμάζει το έδαφος για τη νέα σεζόν.

Και ποια είναι αυτή η νέα σεζόν; Οι πληροφορίες του Typologies.gr κάνουν λόγο για μια ριζική ανανέωση στο ψηφιακό αποτύπωμα του σταθμού του Αμαρουσίου. Το όνομα της νέας πλατφόρμας που ετοιμάζεται φέρεται να είναι το “Grix”. Το brand name από μόνο του είναι άκρως ιντριγκαδόρικο. Συνδυάζει έμμεσα τη λέξη Greece (ή Greek) με την κατάληξη του Netflix (-ix), δημιουργώντας έναν συνειρμό για μια “ελληνική απάντηση” στους παγκόσμιους γίγαντες του streaming.

Ο ΑΝΤ1 είχε ήδη κάνει τολμηρά (και ενίοτε επώδυνα) βήματα με το ANT1+, προσπαθώντας να εγκαθιδρύσει μια κουλτούρα συνδρομητικής on-demand θέασης στο ελληνικό κοινό. Με το Grix, φαίνεται πως γίνεται μια προσπάθεια συνολικού rebranding και επανατοποθέτησης στην αγορά. Ο ανταγωνισμός άλλωστε είναι αμείλικτος. Το ERTFLIX έχει κυριαρχήσει στην ελεύθερη on-demand θέαση, το Mega ετοιμάζει τις δικές του ψηφιακές κινήσεις, ενώ οι διεθνείς πλατφόρμες (Netflix, Disney+, Amazon) καταβροχθίζουν τον χρόνο του τηλεθεατή. Το Grix θα κληθεί να προσφέρει αποκλειστικό, premium ελληνικό περιεχόμενο, αν θέλει να πείσει τον καταναλωτή να βάλει το χέρι στην τσέπη.

Αν υπάρχει ένα ανέκδοτο που αντέχει στον χρόνο περισσότερο από την ελληνική οικονομία, αυτό είναι η αδειοδότηση των μέσων μαζικής ενημέρωσης στην Ελλάδα. Για δεκαετίες, το τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό τοπίο λειτουργούσε σε ένα καθεστώς «νόμιμης παρανομίας» ή παρατεταμένης ανοχής. Αυτή την εβδομάδα, όμως, είδαμε κινητικότητα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί έως και ιστορική, έστω και με τους συνήθεις βαλκανικούς ρυθμούς.

Αρχικά, ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την αδειοδότηση των περιφερειακών καναλιών. Πρόκειται για έναν χώρο που είχε αφεθεί στην τύχη του μετά τις αδειοδοτήσεις των σταθμών πανελλαδικής εμβέλειας. Τα περιφερειακά κανάλια, που συχνά αποτελούν τον μόνο άμεσο δίαυλο ενημέρωσης για τις τοπικές κοινωνίες, λειτουργούσαν υπό ένα ασαφές νομικό καθεστώς που απέτρεπε σοβαρές επενδύσεις. Η Επιστημονική Επιτροπή της Βουλής, ωστόσο, έβαλε μια σημαντική δικλείδα ασφαλείας: Τόνισε την ανάγκη σύμφωνης γνώμης (ή τουλάχιστον ισχυρής συμμετοχής) του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης  για τον καθορισμό του αριθμού των αδειών των περιφερειακών σταθμών. Αυτό αποτρέπει την αυθαίρετη κρατική παρέμβαση και διασφαλίζει (θεωρητικά πάντα) ότι οι άδειες θα δοθούν με βάση την πραγματική χωρητικότητα του φάσματος και τη βιωσιμότητα της αγοράς.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η υπόθεση των ραδιοφωνικών αδειών έφτασε επιτέλους στο Υπουργικό Συμβούλιο. Το Typologies.gr υπογραμμίζει την εξοργιστική “καθυστέρηση πέντε ετών”. Πέντε χρόνια γραφειοκρατίας, διαβουλεύσεων και αναβολών για να φτάσουμε στο αυτονόητο: να μπουν κανόνες στα ερτζιανά. Οι ιδιοκτήτες ραδιοφωνικών σταθμών, που τόσα χρόνια λειτουργούν όντας όμηροι ετήσιων ή διετών παρατάσεων των “προσωρινών” τους αδειών, βλέπουν επιτέλους φως στο τούνελ. Η διαδικασία αυτή δεν αφορά μόνο τη νομιμότητα, αλλά και την ανάπτυξη. Χωρίς μόνιμη άδεια, κανένα μέσο δεν μπορεί να προσελκύσει σοβαρά ξένα κεφάλαια, να επενδύσει σε νέες τεχνολογίες μετάδοσης ή να σχεδιάσει μακροπρόθεσμα επιχειρηματικά πλάνα. Είναι ένα βήμα εξορθολογισμού σε μια αγορά που έμοιαζε επί 35 χρόνια με “Άγρια Δύση”.

Δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε την ανασκόπηση χωρίς μια αναφορά στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής. Οι εξελίξεις στην ΕΡΤ είναι πάντα βαρόμετρο για ολόκληρο το μιντιακό σύστημα. Η είδηση για τις σκέψεις επιστροφής της Ι. Σάσλογλου στην ΕΡΤ προκαλεί συζητήσεις. Σε μια περίοδο που η Δημόσια Τηλεόραση προσπαθεί να διατηρήσει το momentum που έχτισε (κυρίως μέσω του Ertflix και των σειρών μυθοπλασίας), τα πρόσωπα που τοποθετούνται σε καίριες θέσεις έχουν τεράστια σημασία. Οι αλλαγές στελεχών στη δημόσια τηλεόραση δεν είναι απλές εσωτερικές διαδικασίες· έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας που φτάνει στον πολίτη που την πληρώνει μέσω του ανταποδοτικού τέλους.

Όμως, αυτή η εβδομάδα έκρυβε και μια έντονη συναισθηματική και ιστορική φόρτιση. Η ανακοίνωση της ΠΟΣΠΕΡΤ με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Δεν ξεχνάμε το λουκέτο στην ΕΡΤ» ήρθε να ταρακουνήσει τις μνήμες όλων μας. Το “μαύρο” της ΕΡΤ στις 11 Ιουνίου του 2013 παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές και αμφιλεγόμενες σελίδες στη σύγχρονη ιστορία των ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης. Η απόφαση της τότε κυβέρνησης να ρίξει τους διακόπτες σε λίγες ώρες, αφήνοντας χιλιάδες εργαζόμενους στον δρόμο και ολόκληρη τη χώρα χωρίς τη δημόσια φωνή της, άφησε βαθιές πληγές.

Η ανακοίνωση της ΠΟΣΠΕΡΤ λειτουργεί ως ένα αυστηρό memento mori για τον χώρο των μίντια: Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Το τραύμα του 2013 δεν αφορούσε μόνο τη συχνότητα, αλλά την ίδια τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών. Σήμερα, 13 χρόνια μετά, μπορεί η ΕΡΤ να έχει επιστρέψει, να έχει εκσυγχρονιστεί και να ανταγωνίζεται ευθέως τα ιδιωτικά δίκτυα, ωστόσο το “λουκέτο” παραμένει ως ένα ιστορικό αντιπαράδειγμα. Υπενθυμίζει ότι τα μέσα ενημέρωσης, και κυρίως τα δημόσια, οφείλουν να αντιμετωπίζονται με σεβασμό ως πυλώνες πολιτισμού και δημοκρατίας, και όχι ως απλά λογιστικά νούμερα σε κυβερνητικά excel.

Κλείνοντας τον απολογισμό της εβδομάδας, είναι προφανές ότι η μιντιακή αγορά της Ελλάδας βρίσκεται σε μια φάση βίαιης, αλλά και αναγκαίας ωρίμανσης. Από τη μία έχουμε την απόλυτη ψηφιοποίηση (Grix, Strawstream, ξένες πλατφόρμες στα αθλητικά), η οποία απαιτεί ταχύτατα αντανακλαστικά από τους παραδοσιακούς “παίκτες”. Από την άλλη, έχουμε το κράτος που, έστω και με ρυθμούς χελώνας, επιχειρεί να βάλει τάξη (άδειες σε περιφέρεια και ραδιόφωνα) σε ένα τοπίο που είχε συνηθίσει να λειτουργεί ανεξέλεγκτα.

Και στο κέντρο όλων αυτών, οι άνθρωποι των μίντια. Στελέχη που αλλάζουν “στρατόπεδα” και δημοσιογράφοι/τεχνικοί που θυμούνται τις πιο δύσκολες μέρες της καριέρας τους για να μην επιτρέψουν να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Όλα αυτά συνθέτουν το παζλ μιας εβδομάδας που επιβεβαιώνει ένα πράγμα: η είδηση πίσω από την είδηση είναι πάντα πολύ πιο συναρπαστική από την ίδια την είδηση. Στο Typologies.gr παρακολουθούμε, καταγράφουμε και αναλύουμε κάθε βήμα αυτής της διαδρομής, γιατί το μέλλον της ενημέρωσης γράφεται τώρα!