Τηλεοπτικός Καύσωνας: Οι μετακινήσεις Κοσιώνη και Στάθη, το ΕΚΚΟΜΕΔ που άνοιξε το Ταμείο και οι πλατφόρμες που παίρνουν φωτιά

Η εβδομάδα που πέρασε στο εγχώριο μιντιακό τοπίο μόνο ως «ήσυχη καλοκαιρινή περίοδος» δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Αντιθέτως, έμοιαζε περισσότερο με σενάριο πολιτικού θρίλερ διασταυρωμένου με τηλεοπτική σαπουνόπερα, όπου οι πρωταγωνιστές αλλάζουν στρατόπεδα εν μία νυκτί, τα εκατομμύρια ρέουν προς νέες κατευθύνσεις (με ή χωρίς τη συγκατάθεση της κοινής λογικής) και τα επιχειρηματικά σχέδια για το μέλλον της ψηφιακής οθόνης επανασχεδιάζονται εκ βάθρων.

Από τις μεταγραφικές «βόμβες» που αλλάζουν τις ισορροπίες στην ενημέρωση και την ψυχαγωγία, μέχρι τα 100 εκατομμύρια του ΕΚΚΟΜΕΔ και τον ακήρυχτο πόλεμο των δικαιωμάτων στο ποδόσφαιρο, το τοπίο αναδιαμορφώνεται βίαια. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, ξετυλίγοντας το κουβάρι μιας εβδομάδας που θα συζητιέται για καιρό στους διαδρόμους των καναλιών.

Αν υπήρχε μια είδηση που έκανε τα δημοσιογραφικά γραφεία να πατήσουν το “refresh” στα κινητά τους περισσότερες φορές από ό,τι αντέχει η οθόνη, αυτή ήταν δίχως αμφιβολία η συμφωνία της Σίας Κοσιώνη με τον ΑΝΤ1. Μια συμφωνία κλεισμένη για τα επόμενα δύο χρόνια, η οποία δεν αποτελεί απλώς μια μετακίνηση, αλλά μια τεκτονική αλλαγή στο DNA της τηλεοπτικής ενημέρωσης.

 Η απόφασή της δηοσιογράφου μετά τον ΣΚΑΪ να ενταχθεί στο δυναμικό του ΑΝΤ1 εγείρει τεράστια ερωτηματικά αλλά και προσδοκίες. Πώς θα ενσωματωθεί στη φιλοσοφία του Αμαρουσίου; Ποιος θα είναι ο ρόλος του Νίκου Χατζηνικολάου και πώς θα μοιραστεί η πίτα της ενημέρωσης στο prime time; Το σίγουρο είναι ότι ο ΑΝΤ1 ρίχνει μια τεράστια ζαριά για να κυριαρχήσει απόλυτα στον ενημερωτικό τομέα, χτυπώντας τον ανταγωνισμό στο πιο ευαίσθητο σημείο του. Η αποχώρησή της αφήνει στον ΣΚΑΪ ένα δυσαναπλήρωτο κενό και ένα τεράστιο στοίχημα για το ποιος θα μπορέσει να σηκώσει το βάρος του κεντρικού δελτίου ενόψει μιας απαιτητικής σεζόν.

Την ώρα που η Κοσιώνη ετοιμάζει το γραφείο της στον ΑΝΤ1, κάποιοι άλλοι μαζεύουν τα πράγματά τους. Ο Παναγιώτης Στάθης αποχωρεί από το κανάλι του Αμαρουσίου, κλείνοντας έναν κύκλο που είχε τα δικά του σκαμπανεβάσματα. Ο έμπειρος δημοσιογράφος, με τη δική του δυναμική στην πρωινή ενημέρωση και το infotainment, βρίσκεται πλέον στην αγορά ως «ελεύθερος πράκτορας». Σε ένα τοπίο όπου η πρωινή ζώνη μοιάζει με κινούμενη άμμο, το πού θα καταλήξει ο Στάθης θα δείξει και τις διαθέσεις του ανταγωνισμού (μήπως προς Παιανία μεριά ή σε κάποιο περιφερειακό κανάλι που χτίζει πανελλαδικό προφίλ;).

Ταυτόχρονα, το τηλεοπτικό τοπίο φτωχαίνει εν μέρει με την είδηση ότι ο Σταύρος Θεοδωράκης αποχαιρετά τον Alpha. Οι «Πρωταγωνιστές» αποτελούν διαχρονικά ένα από τα ελάχιστα δείγματα ποιοτικής ερευνητικής και προσωποκεντρικής δημοσιογραφίας στην ελληνική τηλεόραση. Ο Θεοδωράκης, έχοντας πειραματιστεί επιτυχώς με τον ψηφιακό κόσμο μέσω του pod.gr, φεύγει από τον Alpha, αφήνοντας ανοιχτό το μέλλον της εκπομπής. Θ

Αφήνοντας πίσω τις καρέκλες των παρουσιαστών, πάμε εκεί που πραγματικά γράφεται η ιστορία: στο ταμείο. Η μετεξέλιξη του ΕΚΟΜΕ σε ΕΚΚΟΜΕΔ έφερε μαζί της ένα γενναιόδωρο πακέτο 100 εκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με στόχο τη στήριξη της οπτικοακουστικής παραγωγής. Μιλάμε για τον απόλυτο πνεύμονα της ελληνικής τηλεόρασης, χωρίς τον οποίο οι εντυπωσιακές παραγωγές μυθοπλασίας των τελευταίων ετών θα ήταν απλώς ανέκδοτο.

Το cash rebate υπήρξε το «φιλί της ζωής» για τους εγχώριους δημιουργούς. Ωστόσο, η συζήτηση φουντώνει γύρω από το ποιες παραγωγές τελικά χρηματοδοτούνται. Οι λίστες με τις σειρές είναι γνωστές, αλλά η μεγάλη συζήτηση (και η εύλογη γκρίνια) περιστρέφεται γύρω από τα reality shows. Πρέπει τα χρήματα των φορολογουμένων να επιδοτούν παραγωγές που βασίζονται στην ίντριγκα, τον εγκλεισμό και την «κλειδαρότρυπα»; Το επιχείρημα του ΕΚΚΟΜΕΔ παραμένει ότι και αυτές οι παραγωγές δημιουργούν θέσεις εργασίας, κρατούν τα στούντιο ανοιχτά και συνεισφέρουν στην οικονομία. Όμως, στο επίπεδο του πολιτιστικού αποτυπώματος, η εξίσωση μιας σειράς εποχής υψηλών προδιαγραφών με ένα παιχνίδι επιβίωσης παραμένει δυσκολοχώνευτη για πολλούς επαγγελματίες του χώρου. Αυτά τα 100 εκατομμύρια, λοιπόν, αποτελούν ένα πελώριο μαξιλάρι ασφαλείας, αλλά και ένα πεδίο σύγκρουσης για το τι είδους τηλεόραση θέλουμε (και χρηματοδοτούμε) στην Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.

Και επειδή τηλεόραση χωρίς ποδόσφαιρο δεν νοείται, η δήλωση του Γιάννη Αλαφούζου εκλεγμένου Προέδρου της Super Leagur περί δημιουργίας κεντρικής διαχείρισης τηλεοπτικών δικαιωμάτων ήρθε να ταράξει τα νερά του συνδρομητικού (και όχι μόνο) τοπίου.  Πρόκειται για το ευρωπαϊκό μοντέλο (βλέπε Premier League), το οποίο διασφαλίζει τη βιωσιμότητα όλων των ομάδων, αυξάνει τον ανταγωνισμό εντός των γραμμών και, τελικά, προσφέρει ένα πιο ελκυστικό προϊόν στους παρόχους. Μια τέτοια κίνηση, αν ευοδωθεί, θα αλλάξει ριζικά τους κανόνες του παιχνιδιού, αναγκάζοντας τις πλατφόρμες να διαπραγματευτούν για ένα ενιαίο, ακριβό και πολυπόθητο πακέτο, κλείνοντας την εποχή του «διαίρει και βασίλευε».

Στο βάθος της αθλητικής σκακιέρας, παίζεται και το μέλλον της Superleague 2. Εκεί, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι συζητήσεις ανάμεσα στην ΕΡΤ και την εταιρεία Percapita. Η Superleague 2 είναι ένα παραδοσιακά δύσκολο εμπορικό προϊόν, με χαμηλή τηλεθέαση αλλά τεράστια περιφερειακή σημασία. Η ΕΡΤ, εξ ορισμού, αποτελεί το πιο φυσικό «σπίτι» για αυτούς τους αγώνες, στοχεύοντας στην εκπλήρωση του ρόλου της για παροχή αθλητικού περιεχομένου σε όλη την επικράτεια. Το γεγονός ότι η Percapita εμφανίζεται ως ενδιάμεσος ή διαχειριστής αυτών των δικαιωμάτων δείχνει ότι η αγορά αναζητά νέα, ευέλικτα μοντέλα διαχείρισης αθλητικού περιεχομένου, ίσως με το βλέμμα σε υβριδικές μεταδόσεις ή παράλληλη χρήση ψηφιακών πλατφορμών.

Η λέξη-κλειδί της δεκαετίας είναι αναμφίβολα το “streaming”, και η Ελλάδα, έστω και με χρονοκαθυστέρηση, μπαίνει δυναμικά στον χορό. Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του ΑΝΤ1 δεν είναι απλώς μια αλλαγή προσώπων, αλλά συνδέεται άμεσα με το σχέδιο για την περαιτέρω ανάπτυξη της ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω και της συνεργασίας με την Percapita. Είναι σαφές ότι η εμπειρία του ΑΝΤ1+, με τα αρχικά τεχνικά της «παρατράγουδα» αλλά και τις μετέπειτα επενδύσεις σε περιεχόμενο, δίδαξε πολλά στον όμιλο. Τώρα, η στόχευση είναι η δημιουργία ενός πιο ισχυρού, σταθερού και εμπορικά βιώσιμου ψηφιακού οικοσυστήματος, που θα μπορεί να σταθεί επάξια απέναντι στους διεθνείς κολοσσούς που μονοπωλούν την προσοχή του κοινού.

Την ίδια στιγμή, μια άλλη τεράστια εξέλιξη έρχεται από τον χώρο της κινηματογραφικής διανομής. Η Tanweer, ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» στην εγχώρια αγορά και διανομέας κολοσσών όπως η Warner Bros, κάνει το δικό της άλμα στο ψηφιακό κενό. Το “Tanweer Club” ξεκινά πιλοτικά ως μια πλατφόρμα ταινιών που φιλοδοξεί να απευθυνθεί σε όλη την υφήλιο. Δεν πρόκειται απλώς για ένα VOD (Video on Demand) εγχείρημα, αλλά για μια προσπάθεια ενός τοπικού γίγαντα να αξιοποιήσει τη βιβλιοθήκη και τις διασυνδέσεις του, προσφέροντας εξειδικευμένο, κινηματογραφικό περιεχόμενο εκτός των παραδοσιακών αιθουσών. Το αν το κοινό είναι διατεθειμένο να προσθέσει άλλη μία συνδρομή στο ήδη βεβαρυμμένο πορτοφόλι του, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ποιότητα του καταλόγου που θα προσφέρει το Tanweer Club.

Μέσα σε όλον αυτόν τον κυκεώνα εκατομμυρίων, μεταγραφών, ριάλιτι και ποδοσφαιρικών δικαιωμάτων, υπάρχει και η άλλη τηλεόραση. Εκείνη που δικαιολογεί το ανταποδοτικό τέλος και διασώζει τον πολιτισμό. Η απόφαση να συνεχιστεί η εκπομπή “Ιστόρημα” στην ΕΡΤ2 αποτελεί μια μικρή νίκη της ποιότητας. Η ΕΡΤ2, που συχνά αντιμετωπίζεται ως ο «φτωχός συγγενής» απειλούμενη με συνεχή απαξίωση ή συρρίκνωση προγράμματος, παραμένει ο μοναδικός ίσως χώρος όπου τα ιστορικά ντοκιμαντέρ, η καταγραφή της μνήμης και η ουσιαστική προσέγγιση του πολιτισμού μας έχουν μόνιμη θέση. Η συνέχεια του “Ιστορήματος” υπενθυμίζει ότι, όσο κι αν η αγορά διψά για νούμερα τηλεθέασης και κλικ, η υποχρέωση της διατήρησης της οπτικοακουστικής μας κληρονομιάς οφείλει να παραμένει αδιαπραγμάτευτη.

Αν επιχειρήσει κανείς να βάλει σε ένα κάδρο όλες αυτές τις ειδήσεις της εβδομάδας που διαβάσαμε αποκλειστικά μέσα από τα ρεπορτάζ του typologies.gr, το συμπέρασμα είναι ένα: Η ελληνική βιομηχανία των media περνάει μια φάση ακραίου, σχεδόν επιθετικού, μετασχηματισμού.

Τα κανάλια κατανοούν ότι η παραδοσιακή γραμμική τηλεόραση δεν αρκεί πια. Η κίνηση του ΑΝΤ1 να ενισχύσει το ενημερωτικό του οπλοστάσιο με τη Σία Κοσιώνη και ταυτόχρονα να οργανώσει το ψηφιακό του μέλλον μέσω της πλατφόρμας και του νέου Δ.Σ., δείχνει μια διπλή στρατηγική άμυνας και επίθεσης.

Το ποδόσφαιρο παλεύει να βρει ένα βιώσιμο μοντέλο μέσω της κεντρικής διαχείρισης που προκρίνει ο Γιάννης Αλαφούζος, αφήνοντας τις χαμηλότερες κατηγορίες (Superleague 2) στο γνώριμο, «πατρικό» αγκάλιασμα της ΕΡΤ.

Οι κινηματογραφικοί παίκτες, όπως η Tanweer, γίνονται πλέον απευθείας πάροχοι περιεχομένου με παγκόσμιες βλέψεις.

Και πάνω από όλα αυτά, η πολιτεία (μέσω του ΕΚΚΟΜΕΔ) κρατάει τη μπαγκέτα της χρηματοδότησης, ρίχνοντας 100 εκατομμύρια ευρώ σε μια αγορά που χωρίς αυτά θα κατέρρεε σαν χάρτινος πύργος, αλλά που συχνά δυσκολεύεται να δικαιολογήσει το γιατί τα χρήματα αυτά καταλήγουν σε βίλες με παίκτες ριάλιτι αντί για ουσιαστική μυθοπλασία.

Αυτό είναι το νέο, συναρπαστικό, γεμάτο αντιφάσεις πρόσωπο της ελληνικής τηλεόρασης και των media. Μια βιομηχανία που αλλάζει ρούχα εν κινήσει, προσπαθώντας να προλάβει τις εξελίξεις, τις πλατφόρμες και τις προτιμήσεις ενός κοινού που, με ένα τηλεκοντρόλ στο χέρι, έχει γίνει πιο αυστηρό (και πιο ανυπόμονο) από ποτέ. Ραντεβού την επόμενη εβδομάδα, διότι, όπως φαίνεται, το φετινό καλοκαίρι απαγορεύεται να πλήξουμε.