ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Εισήχθη σήμερα 3 Ιουνίου από τον Υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, προς συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής, το σχέδιο νόμου, με τίτλο: «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις».
Ακολουθεί η ομιλία του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπρόσωπου Παύλου Μαρινάκη:
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, αξιότιμα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, με μεγάλη μου χαρά βρίσκομαι ενώπιόν σας για τρίτη φορά μέσα σε λίγους μήνες, έχοντας καταθέσει το τρίτο κατά σειρά σχέδιο νόμου που στον πυρήνα του έχει την επίλυση σημαντικών θεσμικών εκκρεμοτήτων στον κλάδο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Ξεκινήσαμε με τον Ν. 5212/2025 για τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο. Συνεχίσαμε με τον Ν. 5253/2025 για την ενίσχυση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και την ενσωμάτωση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA). Και εδώ σήμερα ερχόμαστε στην πρώτη εκ των Συνεδριάσεων των Επιτροπών για το τρίτο κατά σειρά νομοσχέδιο, όπου στον πυρήνα του θέτει την οριστική διευθέτηση των προσωρινών καταστάσεων που είχαν παγιωθεί επί δεκαετίες, δημιουργώντας ένα τοπίο με κανόνες, προϋποθέσεις και διαφάνεια στον χώρο των μέσων ενημέρωσης. Το επόμενο διάστημα έπεται και αντίστοιχη νομοθέτηση, επίκειται να εγκριθεί από το επόμενο Υπουργικό Συμβούλιο για τις ραδιοφωνικές άδειες, τις άδειες δηλαδή ραδιοφωνικών σταθμών.
Ποια είναι η κατάσταση που πάμε να ρυθμίσουμε; Για 28 χρόνια μέχρι και σήμερα, τα περιφερειακά κανάλια όλης της χώρας λειτουργούν υπό το προσωρινό καθεστώς της –όπως ονομάζεται- «νόμιμης λειτουργίας», εκπέμποντας και συμμετέχοντας στη διαφήμιση (ιδιωτική ή δημόσια), καθώς και σε πάσης φύσεως ενισχύσεις, χωρίς να υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους, λειτουργώντας σε ένα τοπίο ως επί το πλείστον αρρύθμιστο. Σήμερα, που μιλάμε, λειτουργούν 81 περιφερειακοί τηλεοπτικοί σταθμοί σε όλη τη χώρα.
Η οριστική αδειοδότησή τους, εκτός από θεσμική και συνταγματική επιταγή, θα αναβαθμίσει τους τηλεοπτικούς σταθμούς, το προϊόν που παρέχουν στο τηλεοπτικό κοινό, την ίδια τους την περιουσία καθώς θα πρόκειται για κατόχους άδειας, ενώ, κυρίως θα φέρει την εφαρμογή σαφών προϋποθέσεων και κανόνων, η τήρηση των οποίων θα ελέγχεται συστηματικά.
Με το παρόν νομοσχέδιο, διαμορφώνουμε ένα πλαίσιο που θα στηρίζει τις υγιείς επιχειρήσεις, εκείνες που εφαρμόζουν τη νομοθεσία, που σέβονται τους εργαζόμενους, επενδύουν στην ποιοτική ενημέρωση, ψυχαγωγία, συνολικά το ποιοτικό προϊόν για τους τηλεθεατές, για το κοινό, αλλά και ένα πλαίσιο που θα στηρίζει κάθε δημοσιογράφο και κάθε εργαζόμενο στα μέσα αυτά.
Η θέσπιση ενός διαφανούς και ολοκληρωμένου πλαισίου αδειοδότησης των περιφερειακών καναλιών θωρακίζει ακόμα περισσότερο την ελευθερία του Τύπου σε συνέχεια νομοθετικών και θεσμικών παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί και σηματοδοτούν τη μετάβαση σε ουσιαστικά ελεύθερη λειτουργία των ΜΜΕ στη χώρα.
Προχωρούμε, λοιπόν, στη θέσπιση μιας σαφούς και διαφανούς διαδικασίας αδειοδότησης, την οποία ζητούν τα περιφερειακά κανάλια επί δεκαετίες και η οποία θα υλοποιείται από το ΕΣΡ, προκειμένου οι περιφερειακοί σταθμοί να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά και να εκφράζουν ουσιαστικά τις τοπικές κοινωνίες. Την ίδια στιγμή, αφήνουμε οριστικά πίσω πρακτικές του παρελθόντος, που δυστυχώς διαιωνίζονταν από πολλές κυβερνήσεις -και δικές μας κυβερνήσεις- προσωρινής λειτουργίας, που στην πραγματικότητα είχαν καταστήσει όλο αυτό το τοπίο ένα κλειστό «κλαμπ», όπου δεν θα μπορούσαν όλοι να συμμετέχουν, κάνοντας παράλληλα δυνατόν για όλους τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς να εκπέμπουν σε υψηλή ευκρίνεια HD, μέσω της νέας αναβάθμισης χωρητικότητας του δικτύου.
Άρα, βασικές αρχές είναι: η διαφάνεια, η λογοδοσία και η βιωσιμότητα, ενώ ενσωματώνει το νομοσχέδιο και διαχρονικά αιτήματα των περιφερειακών καναλιών, τα οποία θα τα συζητήσουμε και στις επόμενες Επιτροπές, μετά από εκτενή διαβούλευση.
Με δύο λόγια, σε σημεία:
Θεσπίζεται μια ολοκληρωμένη διαδικασία αδειοδότησης στη βάση σύγχρονων, διαφανών, αντικειμενικών και αμιγώς ποιοτικών προϋποθέσεων.
Τίθενται συγκεκριμένοι κανόνες και σαφείς προϋποθέσεις αδειοδότησης και μετέπειτα λειτουργίας των περιφερειακών καναλιών.
Θεσπίζονται αυστηρές κυρώσεις για τη μη τήρηση των κανόνων, που φτάνουν μέχρι και την ανάκληση μιας άδειας.
Η αδειοδότηση συνοδεύεται από την εκπομπή προγράμματος αποκλειστικά σε υψηλή ευκρίνεια (HD).
Καταργούνται οι σχετικές προβλέψεις του Ν.4339/2015 της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ακυρώνεται στην πράξη το αποτυχημένο μοντέλο της δημοπρασίας: «όποιος δώσει τα περισσότερα, παίρνει τηλεοπτικό σταθμό».
Προστατεύονται οι θέσεις εργασίας των δημοσιογράφων, αλλά και του συνόλου των εργαζομένων στα περιφερειακά κανάλια, ενώ δημιουργούνται επιπλέον θέσεις εργασίας.
Προστατεύονται οι νόμιμοι τηλεοπτικοί σταθμοί από τον αθέμιτο ανταγωνισμό που δυνητικά δέχονται από σταθμούς «φαντάσματα» ή σταθμούς που δεν πληρούν ελάχιστες προϋποθέσεις και κριτήρια, όμως παρ’ όλα αυτά κάνουν χρήση του «σπάνιου πόρου» των συχνοτήτων.
Ενισχύεται ουσιαστικά ο έλεγχος και η εποπτεία από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, καθώς με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, το προσωπικό του ΕΣΡ αυξάνεται κατά 62%, 57 άτομα είναι σήμερα, πηγαίνουμε στα 92.
Αναφέρω ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά της διαδικασίας αδειοδότησης, αν και είμαι βέβαιος ότι θα έχουμε την ευκαιρία να πούμε πολλά περισσότερα στη συνέχεια και ιδίως στην Ολομέλεια.
1) Όπως προανέφερα, αρμόδιο για την υλοποίηση είναι το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, όπου ενισχύεται ο εποπτικός του ρόλος.
Η όλη διαδικασία θεσπίζεται με τη συναρμοδιότητα και σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (EETT) για τον ακριβή καθορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών.
Οι αδειοδοτημένοι περιφερειακοί τηλεοπτικοί σταθμοί δεν θα πληρώνουν «αντίτιμο» για την άδεια, αντιθέτως θα καταβάλλουν ένα συμβολικό ετήσιο ποσό υπέρ του κόστους εποπτείας από το ΕΣΡ.
Το ποσό ασφαλώς δεν είναι το ίδιο για όλη την Ελλάδα και προσαρμόζεται με βάση την κάθε Περιφέρεια.
3) Οι ενδιαφερόμενοι για να αδειοδοτηθούν, θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ποιες είναι αυτές οι βασικές:
Φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα
Διαφάνεια ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς
Λόγοι αποκλεισμού για πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα και ασυμβίβαστες ιδιότητες με συμμετοχή σε επιχειρήσεις ερευνών, διαφήμισης ή τηλεπωλήσεων.
Ελάχιστος αριθμός εργαζομένων, δημοσιογράφων και λοιπών, όλα αυτά είναι αιτήματα των Ενώσεων και πολύ λογικά,
Ελάχιστο καταβεβλημένο μετοχικό κεφάλαιο
Ελάχιστες αναγκαίες κτιριακές εγκαταστάσεις και βασικός εξοπλισμός για ένα κανάλι
Πληρότητα προγράμματος
Ως προς τις οικονομικές προϋποθέσεις, τίθενται ορισμένες ελάχιστες και όχι απαγορευτικές προϋποθέσεις, οι οποίες ασφαλώς διαφοροποιούνται ανά Περιφερειακή Ζώνη, με βάση τη φυσιογνωμία του προγράμματος και οι οποίες έχουν συνδιαμορφωθεί με σκοπό την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των περιφερειακών σταθμών.
Ακόμα, οι τηλεοπτικοί σταθμοί κατά τη λειτουργία τους θα οφείλουν να τηρούν:
Τη φυσιογνωμία του σταθμού για την οποία αδειοδοτήθηκαν (είναι οι ενημερωτικοί και οι μη ενημερωτικοί).
Ειδικές προβλέψεις για αποτροπή ελέγχου από πρόσωπα ή οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις ή ενδέχεται να ασκήσουν αθέμιτη επιρροή εις βάρος της εθνικής ασφάλειας.
Την κείμενη ραδιοτηλεοπτική νομοθεσία.
4) Για τον καθορισμό του συνόλου των προϋποθέσεων αδειοδότησης και λειτουργίας, έχουν ληφθεί υπόψη τα πληθυσμιακά δεδομένα, οι οικονομικές συνθήκες ανά Περιφερειακή Ζώνη, ενώ έχει πραγματοποιηθεί εκτεταμένη διαβούλευση με τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς όλης της χώρας.
5) Ο αριθμός των αδειών καθορίζεται αποκλειστικά με βάση τη χωρητικότητα του διαθέσιμου φάσματος ανά Περιφερειακή Ζώνη, έπειτα από εισήγηση της ΕΕΤΤ και γνώμη του ΕΣΡ.
Πάντα έπειτα από τη μετάβαση στο πρότυπο μετάδοσης DVBT-2 και με βάση τον ισχύοντα Χάρτη Συχνοτήτων.
6) Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του νομοσχεδίου είναι η προγραμματική πληρότητα –αυτό είναι βασικό σημείο- και η ενίσχυση του τοπικού χαρακτήρα των περιφερειακών σταθμών. Οι σταθμοί θα πρέπει να πληρούν ποιοτικές προϋποθέσεις ως προς το πρόγραμμά τους. Η ρύθμιση επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η περιφερειακή τηλεόραση δεν θα λειτουργεί απλώς ως αναμεταδότης περιεχομένου, αλλά ως ουσιαστικός φορέας τοπικής ενημέρωσης ή και ψυχαγωγίας και πολιτισμού.
Σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζω ότι η Κυβέρνηση έχει ήδη εξασφαλίσει την επιδότηση ολόκληρου του κόστους εκπομπής που βαραίνει τα περιφερειακά κανάλια μηνιαίως υπέρ του παρόχου δικτύου, της Digea. Ήταν πάρα πολύ μεγάλο το κόστος μετάβασης στο ψηφιακό σήμα. Έχει ήδη ψηφιστεί σχετική διάταξη με τον πρόσφατο Ν. 5301/2026 του Υπουργείου Οικονομικών. Η ενίσχυση θα αφορά τρία πλήρη έτη (2026, 2027 και 2028) και δικαιούχοι είναι όλοι οι νομίμως λειτουργούντες σταθμοί. Με την ολοκλήρωση της αδειοδότησης σε κάθε Ζώνη, δικαιούχοι καθίστανται πλέον μόνο οι αδειοδοτημένοι.
Αυτό προφανώς συνδέεται με τη μεγαλύτερη δυνατή διασφάλιση της βιωσιμότητας των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών και την καλύτερη δυνατή προετοιμασία τους για τις προϋποθέσεις της αδειοδότησης.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να εστιάσω σε 2-3 ακόμη σημεία του νομοσχεδίου:
Εισάγεται ειδική διάταξη που επιτρέπει, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, την υλοποίηση προγράμματος επιδότησης αντικατάστασης συσκευών για τους πολίτες των οποίων οι
συσκευές δεν επιτρέπουν τη μετάδοση σήματος υψηλής ευκρίνειας.
Για όσους υφιστάμενους τηλεοπτικούς σταθμούς δεν αδειοδοτηθούν, προβλέπεται η δυνατότητα να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία να υποβάλουν τον φάκελό τους εντός τριών μηνών από τον συντονισμό της κάθε Περιφερειακής Ζώνης, χωρίς να διακόψουν τη λειτουργία τους.
Λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τις Δημοτικές Ραδιοτηλεοπτικές Επιχειρήσεις των ΟΤΑ. Δεν εξαιρούνται a priori από τη διαδικασία, όμως προστατεύεται η ισχύουσα υπόστασή και μορφή τους, ενώ αν δεν αδειοδοτηθούν, ο νόμος τους δίνει το δικαίωμα να συνεχίσουν τη νόμιμη λειτουργία τους ως έχει, αλλά σε τυπική ευκρίνεια (SD).
Τώρα, ως προς την ενίσχυση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και κλείνω με αυτό. Η ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση του εποπτικού ρόλου και της στελέχωσης του ΕΣΡ καθίσταται κάτι παραπάνω από επιτακτική. Για τον λόγο αυτό και με δεδομένη την καταβολή κόστους εποπτείας από τους αδειοδοτημένους σταθμούς, το παρόν σχέδιο νόμου φέρνει μια σημαντική αύξηση του προσωπικού -το είπα και πριν- από 57 άτομα σε 92, άρα αύξηση κατά 62%.
Το ΕΣΡ θα στελεχωθεί με ειδικούς επιστήμονες όλων των αναγκαίων κλάδων, πάντοτε μέσα από τις διαδικασίες που εφαρμόζει το ΑΣΕΠ. Και παράλληλα, συστήνεται Αυτοτελές Γραφείο Νομικής Υποστήριξης, για την καλύτερη οργάνωση και λειτουργία του εποπτικού έργου, των ελέγχων και των αδειοδοτήσεων.
