ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης φιλοξένησε σήμερα την εθνική εναρκτήρια συνάντηση του Διασυνοριακού Έργου του ΟΟΣΑ για την Ενίσχυση της Ακεραιότητας της Πληροφορίας. Το πενταετές έργο υλοποιείται με την υποστήριξη των Επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και της Νορβηγίας και αφορά την εφαρμογή στην πράξη της Σύστασης του ΟΟΣΑ για την Ακεραιότητα της Πληροφορίας, του πρώτου διεθνούς προτύπου στον τομέα, που εδράζεται σε τρεις πυλώνες: πλουραλισμό και διαφάνεια των πηγών, κοινωνική ανθεκτικότητα και ισχυρούς θεσμούς. Στο έργο συμμετέχουν, μαζί με την Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Ρουμανία. Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης είναι το εθνικό σημείο επαφής (focal point) για την υλοποίησή του στην Ελλάδα.
Μιλώντας κατά την έναρξη των εργασιών ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, χαρακτήρισε την παραπληροφόρηση «κρίση» που απειλεί όχι μόνο την ποιότητα της ενημέρωσης, αλλά και την εμπιστοσύνη του πολίτη στους θεσμούς, στην ψήφο του, στον συμπολίτη του και, τελικά, στην ίδια την ύπαρξη κοινών και επαληθεύσιμων γεγονότων. «Η σκόπιμη κατασκευή και διάδοση ψευδών πληροφοριών με στόχο τη χειραγώγηση πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς να γίνεται πρόσχημα για λογοκρισία», τόνισε. «Το ψέμα διαδίδεται συχνά πιο γρήγορα και πιο φθηνά από την αλήθεια. Δεν αρκεί να κυνηγάμε κάθε ψευδή είδηση ξεχωριστά. Χρειάζεται να ενισχύσουμε συνολικά την ποιότητα και την αξιοπιστία του οικοσυστήματος ενημέρωσης».
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επεσήμανε ότι «η παραπληροφόρηση έχει και μια καθημερινή, ανθρώπινη πλευρά: την τοξική ανωνυμία στο διαδίκτυο. Δημοσιογράφοι, επιστήμονες και απλοί πολίτες δέχονται συχνά απειλές και επιθέσεις από ανθρώπους που κρύβονται πίσω από μια οθόνη. Το ζητούμενο είναι να μην την αφήσουμε να γίνει κανονικότητα. Δεν μιλώ για την κατάργηση της ανωνυμίας, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι απολύτως αναγκαία. Μιλώ για κάτι διαφορετικό: την ταυτοποίηση κάθε χρήστη. Όχι δημόσια αλλά σε επίπεδο πλατφόρμας, ώστε να μπορούν οι αρχές, σε περίπτωση διάπραξης αδικημάτων, να εντοπίζουν τον κάτοχο ενός προφίλ. Η ελευθερία της έκφρασης δεν σημαίνει απουσία ευθύνης. Και η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί όταν οι άνθρωποι φοβούνται να μιλήσουν».
Ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης: τα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, τους κανόνες διαφάνειας στα δημόσια Μέσα και στην κρατική διαφήμιση, τα προγράμματα για την παιδεία στα Μέσα, την ενίσχυση της διαφάνειας στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των Μέσων, καθώς και την προστασία των δημοσιογράφων με την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs), τη δημιουργία Task Force για την ασφάλειά τους και τις αυστηρότερες ποινές για τη βία εναντίον τους. Επισημαίνοντας ότι η Σύσταση του ΟΟΣΑ και ο σχετικός Κόμβος «προσφέρουν κάτι που καμία χώρα δεν μπορεί να δημιουργήσει μόνη της, δηλαδή κοινά πρότυπα, κοινή μεθοδολογία και τη δυνατότητα να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον», ευχαρίστησε τον ΟΟΣΑ, τη Νορβηγία και τις δωρήτριες χώρες των Επιχορηγήσεων ΕΟΧ, καθώς και τον ΟΑΣΕ, για τη σταθερή τους συμβολή.
Χαιρετισμό κατά την έναρξη της συνάντησης απηύθυνε η Πρέσβης της Νορβηγίας στην Ελλάδα Harriet Berg, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «μέσω των ΕΕΑ Grants και με αφετηρία τις συστάσεις του ΟΟΣΑ, η Νορβηγία και η Ελλάδα θα συνεργαστούν για να διασφαλίσουν ότι η ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης και η ακεραιότητα της πληροφόρησης προστατεύονται σε κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής. Θα εργαστούμε από κοινού για την αντιμετώπιση της χειραγώγησης της πληροφόρησης, την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και την προώθηση της συνεργασίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η ακεραιότητα της πληροφόρησης έχει καθοριστική σημασία για μια ανθεκτική και εύρωστη δημοκρατία».
Εισαγωγικές τοποθετήσεις έκαναν επίσης η Nejla Saula, Επικεφαλής του Τμήματος Καταπολέμησης της Διαφθοράς και Ακεραιότητας στη Διακυβέρνηση του ΟΟΣΑ, η Ana Perona Fjeldstad, Επικεφαλής Μονάδας του Γραφείου Χρηματοδοτικού Μηχανισμού των Επιχορηγήσεων ΕΟΧ και Νορβηγίας, και ο Charles Baubion, επικεφαλής της ομάδας Ακεραιότητας της Πληροφορίας και Ξένων Παρεμβάσεων του ΟΟΣΑ, ο οποίος παρουσίασε τους στόχους, τη μεθοδολογία και το χρονοδιάγραμμα του έργου. Ο Εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, Πρέσβης Jan Braathu, μίλησε για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της πληροφορίας με σεβασμό στην ελευθερία της έκφρασης.
Στην εισήγησή του, ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου υπογράμμισε ότι το έργο έχει ως αφετηρία τα θεμελιώδη δικαιώματα (rights-based approach), με την προάσπιση της ελευθερίας του Τύπου και της ελευθερίας της έκφρασης ως αναπόσπαστη αρχή κάθε δράσης, και στηρίζεται στην κινητοποίηση του συνόλου της διοίκησης και της κοινωνίας (whole-of-government, whole-of-society). «Δεν συζητάμε ένα επικοινωνιακό πρόβλημα, αλλά τη δημοκρατική ανθεκτικότητα», τόνισε, κάνοντας λόγο για μια «ψηφιακή δημαγωγία» ψεύτικων λογαριασμών και κατασκευασμένου περιεχομένου, που εκδηλώνεται πλέον καθημερινά και στοχεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία του έργου για τον συντονισμό των συναρμόδιων φορέων απέναντι στην παραπληροφόρηση, ώστε «να έχουμε κοινή εικόνα, κοινή μεθοδολογία και σαφείς ρόλους, γιατί καμία υπηρεσία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της το φαινόμενο». «Η ακεραιότητα της πληροφορίας δεν σημαίνει έλεγχο του λόγου. Σημαίνει προστασία των συνθηκών που επιτρέπουν στον ελεύθερο λόγο να έχει νόημα».
Ο κ. Κιρμικίρογλου σημείωσε ότι το έργο ενισχύει μια προσπάθεια που η Ελλάδα έχει ήδη ξεκινήσει, με την EMFA και τον νόμο κατά των καταχρηστικών αγωγών, ενώ έως το τέλος του έτους τίθενται σε εφαρμογή τρία εθνικά κείμενα στρατηγικής: για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, την παιδεία στα Μέσα και την ανθεκτικότητα απέναντι στην παραπληροφόρηση. Προανήγγειλε, τέλος, τη συνάντηση του Όσλο στο τέλος του μήνα και το επόμενο κοινό έργο με τις Επιχορηγήσεις ΕΟΧ και Νορβηγίας: τους Περιφερειακούς Κόμβους ΜΜΕ, με αφετηρία τη Θράκη και την Πελοπόννησο.
Στη συνάντηση και στις τρεις θεματικές συνεδρίες της συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Γενική Γραμματέας Συντονισμού Εύη Δραμαλιώτη, η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας Μάιρα Μυρογιάννη, ο Γενικός Γραμματέας Εσωτερικών και Οργάνωσης Αθανάσιος Μπαλέρμπας, η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ Βασιλική Παντελοπούλου, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης, η Διευθύντρια Ψηφιακών Υπηρεσιών της ΕΕΤΤ Ιωάννα Χουδαλάκη, ο Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου, ο Χαράλαμπος Τσέκερης (ΕΚΚΕ, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής), ο Νίκος Σαρρής (ΕΚΕΤΑ, συντονιστής MedDMO), η Jennifer Clarke (Ίδρυμα Μποδοσάκη, EEA Civil Society Fund Greece), ο Άκης Καρατράντος (ΕΛΙΑΜΕΠ, εθνικό σημείο επαφής για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας) και ο Δημήτρης Τσακαλίδης (Novercore).
