Ζητούν κέντρα Τύπου, αντί για περίπτερα και ψιλικατζίδικα!
Χάνουν όλες οι εκδόσεις, και οι ημερήσιες και οι κυριακάτικες. Τα στοιχεία που προκύπτουν από τον απολογισμό της ΕΙΗΕΑ είναι ανησυχητικά.
Σύμφωνα όμως με την άποψη που καταγράφεται, ένα μέρος της πτώσης αποδίδεται στο υφιστάμενο σύστημα διανομής, στα περίπτερα κατά κύριον λόγο και στα ψιλικατζίδικα, και ως «αντίδοτο» προτείνονται τα κέντρα Τύπου, τα οποία λειτουργούν με επιτυχία στην επαρχία.
«Η μέση ημερήσια κυκλοφορία των 6 εκδόσεων των πολιτικών εφημερίδων το 2007 μειώθηκε έναντι του 2006 κατά 4,88%, έναντι του 2005 κατά 10,8% και έναντι του 1997 κατά 32,2%», αναφέρει η ΕΙΗΕΑ, σημειώνοντας πως η φθορά συνεχίζεται. «Σύμφωνα με τα στοιχεία του 8μήνου του 2008, η μείωση συνεχίζεται και η μέση ημερήσια κυκλοφορία είναι πλέον 353.568 φύλλα, δηλαδή έναντι του 2007 η μείωση είναι 1,62% και έναντι του 1997 37,5%. Η ίδια τάση παρατηρείται και στην κυκλοφορία του συνόλου των κυριακάτικων εφημερίδων, η οποία σε 10 χρόνια μειώθηκε κατά 32,1%». Η ΕΙΗΕΑ υπογραμμίζει πως «η προσπάθεια ενίσχυσης των εφημερίδων του Σαββατοκύριακου, εκτός του ότι κοστίζει, αποδυναμώνει τις καθημερινέςεκδόσεις τους».
Επιπλέον, ο τρόπος προσέγγισης του αναγνώστη από τον Τύπο γενικότερα είναι παρωχημένος, γιατί λειτουργεί και σήμερα όπως ακριβώς λειτούργησε όταν δεν υπήρχε τηλεόραση και σε εποχές με πολύ έντονα προβλήματα στη χώρα μας, όταν δηλαδή ο αναγνώστης ανέμενε καθημερινά ως γεγονός την κυκλοφορία της εφημερίδας του.
Η Ένωση Ιδιοκτητών θεωρεί πως «το περίπτερο αποδεικνύεται πλέον τελείως ακατάλληλο, αφού δεν έχει τη δυνατότητα παραλαβής και προβολής του Τύπου για την πώλησή του. Τα ψιλικατζίδικα είναι λίγο καλύτερα, αλλά χωρίς ιδιαίτερα τμήματα προβολής του Τύπου στους χώρους τους. Πλεονεκτούν μόνο κατά το ότι ο πελάτης εισέρχεται σ’ αυτά, αλλά μειονεκτούν ως προς τον χώρο και τον τρόπο προβολής».
Το ζήτημα των επιστροφών είναι καθοριστικό. «Ο μεγάλος αριθμός των σημείων πώλησης αυξάνει τις επιστροφές και το κόστος τους», πιστεύει η ΕΙΗΕΑ. «Δηλαδή ενώ το κόστος διανομής και πώλησης των εφημερίδων εμφανίζεται χαμηλό σε σχέση με τα ευρωπαϊκά, είναι πολύ μεγαλύτερο σε απόλυτα ποσά λόγω και των επιστροφών». Αποτέλεσμα είναι η μέση ημερήσια κυκλοφορία των 5 καθημερινών εκδόσεων της εβδομάδας των πολιτικών εφημερίδων να διαμορφωθεί σε 284.849 φύλλα το 8μηνο του 2007 και σε 280.443 φύλλα το ίδιο διάστημα του 2008.
Το μοντέλο που προτείνει η ΕΙΗΕΑ για την αύξηση των κυκλοφοριών είναι τα κέντρα Τύπου, όπως αυτά λειτουργούν στο αεροδρόμιο των Σπάτων και σε διάφορες πόλεις της επαρχίας, αλλά υπάρχει το ζήτημα των εφημεριδοπωλών: «Ο τελικός πωλητής, υφιστάμενος όλα τα έξοδα του καταστήματός του, εισπράττει λιγότερα από αυτόν που τον εφοδιάζει». Γι’ αυτό και προκύπτει «και η αδιαφορία των τελικών πωλητών για την πώληση Τύπου και το αποκλειστικό ενδιαφέρον τους για τον Τύπο-»κράχτη» προς πώληση των άλλων προϊόντων τους».
Υπάρχουν πάντως και καλά νέα, αλλά για τις αθλητικές εφημερίδες. Η συνολική κυκλοφορία τους αυξήθηκε το 2007 κατά 22% σε σχέση με το 1997. Η κυκλοφορία τους όμως ανά τίτλο μειώθηκε από 30.760 φύλλα την ημέρα σε 11.034 φύλλα, επειδή ο αριθμός των εφημερίδων αυτών αυξήθηκε από 5 σε 17 το 2007.
«Για όλα φταίει η τηλεόραση»
Ούτε οι δωρεάν εφημερίδες είναι η λύση στο πρόβλημα της απώλειας των κυκλοφοριών. Αντιθέτως, ως αντίπαλος προσδιορίζεται πρωτίστως η τηλεόραση, που δίνει την ψευδαίσθηση πως ενημερώνει, και δευτερευόντως το ραδιόφωνο. Πρόκειται για εκτιμήσεις της ΕΙΗΕΑ -της οποίας τα μέλη του ΔΣ δεν έχουν δωρεάν εφημερίδες- για τη φθορά που δέχονται οι εφημερίδες, αν και οι κυκλοφορίες σε παγκόσμιο επίπεδο σημειώνουν αύξηση.
Η ΕΙΗΕΑ, επικαλούμενη τα στοιχεία της Παγκόσμιας Ένωσης Εφημερίδων (WΑΝ), αναφέρει πως η κυκλοφορία των εφημερίδων στο σύνολό της παρουσιάζεται αυξημένη το 2007 κατά 2,57% σε σχέση με το 2006 και κατά 9,39% σε σχέση με το 2003.
Η αύξηση όμως οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο της κυκλοφορίας στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας (αύξηση 4,74% και 16,85% το 2007 έναντι του 2006 και 2003 αντίστοιχα) και της Λατινικής Αμερικής (αύξηση 6,72% και 16,33% αντίστοιχα). Η αύξηση αυτή υπερκάλυψε τη μείωση της κυκλοφορίας των εφημερίδων που σταθερά παρουσιάζεται στην Ευρώπη (με εξαίρεση ορισμένες από τις πρώην ανατολικές χώρες) και τη Βόρειο Αμερική (2,14% και 6,39% αντίστοιχα).
Οι πτωτικές τάσεις στην κυκλοφορία των εφημερίδων αποδίδονται «στην ψευδαίσθηση που δημιουργείται σε όλο και περισσότερους πολίτες ότι παρακολουθώντας τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης (ο χρόνος μέσης ημερήσιας παρακολούθησης τηλεόρασης είναι 4 ώρες και 3 λεπτά) ή και του ραδιοφώνου είναι ενημερωμένοι και δεν τους χρειάζεται η ανάγνωση μιας εφημερίδας».
Κατά την ΕΙΗΕΑ, δεν τίθεται θέμα ακριβής τιμής των εφημερίδων, «αφού ακόμα και οι δωρεάν διανεμόμενες εφημερίδες δεν έχουν την αναμενόμενη ανάπτυξη». Σύμφωνα με τα στοιχεία της WAN, αναφέρει η ΕΙΗΕΑ, «η κυκλοφορία των δωρεάν εφημερίδων, ενώ συνολικά αυξήθηκε σε σχέση με το 2003 κατά 166,88%, ανά τίτλο παρουσίασε μείωση κατά 12,76%».
Δυστυχώς, ουδείς κατόρθωσε (παγκοσμίως) να πείσει αυτούς τους πολίτες ότι δεν αρκούν τα ηλεκτρονικά μέσα για την ενημέρωσή τους και ότι η ανάγνωση του Τύπου δεν είναι χάσιμο χρόνου, αλλά το κύριο μέσο της πραγματικής και χρήσιμης ενημέρωσης», υπογραμμίζει η Ένωση Ιδιοκτητών.
