Προβληματισμό στην αγορά τηλεπικοινωνιών έχει προκαλέσει το δημοσίευμά μας της προηγούμενης εβδομάδας σύμφωνα με το οποίο ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης «υποστηρίζει πως η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) έχει χειριστεί το θέμα του διαγωνισμού των ψηφιακών συχνοτήτων με τρόπο που προκαλεί ζημιά στο Ελληνικό Δημόσιο», καθώς και ότι «στις προθέσεις του υπουργείου είναι να στείλει τον φάκελο της έρευνας στον Εισαγγελέα για τη διερεύνηση και τυχόν ποινικών ευθυνών!».
Κι αυτό γιατί, όπως υποστηρίζουν κατηγορηματικά έγκριτοι νομικοί και ειδικοί του χώρου, οι ισχυρισμοί του αναπληρωτή υπουργού προφανώς οφείλονται σε ελλιπή πληροφόρηση, καθώς έρχονται σε αντίθεση με τα νομικά και πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης. Πόσω μάλλον που ο Χρήστος Σπίρτζης δεν είναι κομματικό στέλεχος, ξέρει από αγορά και είναι φανερό ότι θέλει να κάνει έργο και κυρίως να προασπίσει το πραγματικό δημόσιο συμφέρον.
Πιο συγκεκριμένα, η αδειοδότηση παρόχου δικτύου ψηφιακής τηλεόρασης δεν πρέπει να συγχέεται με την αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών, που είναι αρμοδιότητα του ΕΣΡ. Ο πάροχος δικτύου μισθώνει συχνότητες από το κράτος και επενδύει περί τα 30 εκ. ευρώ στο κτίσιμο δικτύου, το οποίο στη συνέχεια παρέχει ως εμπορική υπηρεσία για τη μεταφορά του σήματος των τηλεοπτικών σταθμών. Η δημιουργία παρόχου δικτύου ανήκε στις κύριες αρμοδιότητες του υπουργείου Υποδομών και επικουρικά της ΕΕΤΤ, που γνωμοδοτεί και διεκπεραιώνει. Ο διαγωνισμός για τον πάροχο δικτύου, που διενήργησε η ΕΕΤΤ, ήταν ανοικτός, διεθνής, πλειοδοτικός διαγωνισμός, σύμφωνα με όσα ορίζει η νομοθεσία και με πλήρη διαφάνεια. Η ΕΕΤΤ γνωστοποίησε το τεύχος του διαγωνισμού στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία δεν εξέφρασε αντιρρήσεις. Στη δημόσια διαβούλευση συμμετείχαν αρκετοί, αλλά, τελικώς, στον διαγωνισμό εμφανίστηκε και συμμετείχε μόνο ένας, η εταιρεία Digea. Η συμμετοχή ενός μόνο ενδιαφερομένου δεν συνεπάγεται, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Επικρατείας, ματαίωση του διαγωνισμού. Ούτε και αντιβαίνει στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Περαιτέρω, ο νόμος ορίζει ότι ο πάροχος δικτύου οφείλει να είναι διαφορετικό νομικό πρόσωπο από τους τηλεοπτικούς σταθμούς. Η εταιρεία Digea είναι διαφορετικό νομικό πρόσωπο από τους τηλεοπτικούς σταθμούς. Έχει ως μετόχους της έξι από τους οκτώ σταθμούς εθνικής εμβέλειας, κάτι που δεν απαγορεύεται. Και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες συμμετέχουν ως μέτοχοι του παρόχου δικτύου ένας ή περισσότεροι τηλεοπτικοί σταθμοί.
Το κράτος, διά της ΕΕΤΤ, έχει επιβάλει στον ιδιώτη πάροχο δικτύου αυστηρές υποχρεώσεις:
- Ο πάροχος δικτύου υποχρεούται να μεταφέρει όλους ανεξαιρέτως τους νομίμως λειτουργούντες τηλεοπτικούς σταθμούς. Δεν μπορεί να αποκλείσει κάποιον.
- Ο πάροχος δικτύου υποχρεούται να εφαρμόζει τις ίδιες τιμές σε ομοειδείς τηλεοπτικούς σταθμούς. Δεν μπορεί να κάνει διακριτική μεταχείριση μέσω των τιμών ούτε και με άλλο τρόπο.
- Ο πάροχος δικτύου υπόκειται σε διατίμηση. Δεν μπορεί να χρεώσει ό,τι επιθυμεί, αλλά, αντιθέτως, έχει ανώτατο όριο τιμής (πλαφόν).
Το ποσό που πληρώνει ο πάροχος δικτύου στο κράτος για 15ετή χρήση των συχνοτήτων ορίστηκε στα 18 εκατ. ευρώ από διεπιστημονική επιτροπή που σύστησε το υπουργείο Υποδομών. Στην Πορτογαλία το αντίστοιχο τίμημα ανήλθε στα 8,5 εκατ. ευρώ. Επίσης, δεν γίνεται επιστημονικά σύγκριση της αξίας των συχνοτήτων δικτύου τηλεόρασης με την αξία των συχνοτήτων της κινητής τηλεφωνίας. Η αξία του φάσματος αποτιμάται διεθνώς σε συνάρτηση με την προσδοκώμενη οικονομική ωφέλεια από τη χρήση του. Η οικονομική ωφέλεια της κινητής τηλεφωνίας είναι υπερπολλαπλάσια του δικτύου ψηφιακής τηλεόρασης.
Δεν ευσταθεί, εξάλλου, το επιχείρημα ότι αν δεν είχε κλείσει η ΕΡΤ θα μπορούσε αυτή να έχει συμμετάσχει στον διαγωνισμό. Ο νομοθέτης, και όχι η ΕΕΤΤ, είχε ήδη από το 2012 εξαιρέσει την ΕΡΤ από τη ψηφιακή μετάδοση των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών. Επίσης, το υπουργείο Υποδομών, το φθινόπωρο του 2013, εκχώρησε στη δημόσια τηλεόραση, ως πάροχο δικτύου, δωρεάν συχνότητες αντιστοιχούσες σε 16 τηλεοπτικά κανάλια.
Χάρη στην αποδέσμευση των συχνοτήτων που επέφερε η δημιουργία παρόχου δικτύου, η ΕΕΤΤ διενήργησε εμπρόθεσμα την επόμενη δημοπρασία του ψηφιακού μερίσματος τον Σεπτέμβριο του 2014 αποδίδοντας στο Ελληνικό Δημόσιο 309 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με γνώστη του θέματος αυτού, το Ελληνικό Δημόσιο δεν ζημιώθηκε αλλά βγήκε ωφελημένο από τη μετάβαση στην ψηφιακή τηλεόραση. Η ΕΕΤΤ είναι ανεξάρτητη αρχή που στελεχώνεται από ηλεκτρολόγους μηχανικούς με αυθεντία στα θέματα συχνοτήτων, καθηγητές πανεπιστημίου και επιστήμονες εγνωσμένου κύρους, οι αποφάσεις της ελέγχονται από τα διοικητικά δικαστήρια και σπανιότατα ακυρώνονται και έχει διενεργήσει πολλές δημοπρασίες συχνοτήτων από το 2001 μέχρι σήμερα με απόδοση στο Δημόσιο 1,5 δισ. ευρώ!
