Το «κλειστό επάγγελμα» των ιδιοκτητών ΜΜΕ, επί του σπάνιου πόρου των δημοσίων συχνοτήτων, είναι το πεδίο των παρεμβάσεων που σχεδιάζει η κυβέρνηση. Η προκήρυξης της αδειοδότησης αναμένεται να φέρει έσοδα στο Ελληνικό Δημόσιο και να τονώσει την αγορά, αν βέβαια οι επιχειρηματίες των ΜΜΕ αφήσουν να γίνει αυτό και να μπουν κι άλλοι στο παιχνίδι σε ραδιόφωνο και τηλεόραση. Πώς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο; Με το ξεκαθάρισμα των δημοσίων συχνοτήτων, οι οποίες, σύμφωνα με το ΣτΕ, έχουν καταληφθεί χωρίς δικαίωμα από διαφόρων ειδών επιχειρηματίες, οι οποίοι απέκτησαν ένα σημαντικό προνόμιο έναντι των υπολοίπων, παραβιάζοντας την αρχή της ισότητας που προβλέπει το Σύνταγμα της χώρας.
Το σχέδιο για την αδειοδότηση, τουλάχιστον για την τηλεόραση, θα προβλέπει δύο κατηγορίες ΜΜΕ. Τα εμπορικά ιδιωτικά και τα συνεταιριστικά κανάλια. Για τα πρώτα στα κριτήρια θα περιλαμβάνεται η πραγματική επένδυση των επιχειρηματιών, ο αριθμός των πραγματικών εργαζομένων, με σύμβαση εργασίας, το business plan και η τήρηση των υποχρεώσεων έναντι του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων. Αντιθέτως, το κριτήριο της προηγούμενης εκπομπής δεν μπορεί να ληφθεί υπ’ όψιν, καθώς κάτι τέτοιο θεωρείται από το ΣτΕ αντισυνταγματικό. Είναι πιθανό να υπάρχει και κριτήριο βασικού μετόχου, με διαφορετική ανάγνωση. Δηλαδή, η λήψη έργων από το Δημόσιο να συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό απέναντι σε όσους επιχειρηματίες σχετίζονται αποκλειστικά με τον ιδιωτικό τομέα.
Κάθε αδειούχος εταιρεία θα υπογράψει, έναντι οικονομικού ανταλλάγματος, σύμβαση ορισμένου χρόνου με το Ελληνικό Δημόσιο, για τον έλεγχο της οποίας την αρμοδιότητα θα έχει το ΕΣΡ, που πρωτίστως θα χορηγεί τις άδειες, όπως προβλέπει το Σύνταγμα. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται ήδη στην αδειοδότηση της συνδρομητικής τηλεόρασης.
Η άδεια και η σύμβαση που θα τη συνοδεύει θα συνιστούν περιουσιακό στοιχείο της εταιρείας. Ένα βασικό κριτήριο θα είναι το περιεχόμενο του προγράμματος, όπως ορίζεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ανάλογα με τον χαρακτήρα του σταθμού. Το βασικό είναι να σταματήσει η ζούγκλα της εξαπάτησης με τα «τυχερά παιχνίδια» και τις ατέλειωτες ώρες telemarketing που βαφτίζονται «πρόγραμμα». Τα κανάλια telemarketing θα μετακομίσουν στη συνδρομητική ή στην ελεύθερη τηλεόραση, αν θελήσουν να συνεχίσουν να εκπέμπουν, πληρώνοντας τις ιδιωτικές εταιρείες για τη μεταφορά του σήματός τους, αντί το βάρος αυτό να το επωμίζεται το Ελληνικό Δημόσιο.
Με τις επιλογές αυτές, ο αριθμός των τηλεοπτικών σταθμών που εκπέμπουν θα μειωθεί και κάποιοι επιχειρηματίες θα αναγκαστούν να συνεργαστούν, αφήνοντας χώρο σε νέους επιχειρηματίες που θα θελήσουν να διαθέσουν τα χρήματά τους για το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση. Αυτοί θα πληρώνουν το Ελληνικό Δημόσιο για να πάρουν άδειες και όχι επιχειρηματίες για να αποκτήσουν ζημιογόνες επιχειρήσεις.
Ραδιοφωνικές άδειες
Στο ραδιόφωνο η κατάσταση είναι παρόμοια. Το Δημόσιο αδυνατεί να αξιοποιήσει τις συχνότητες. Και εδώ θα υπάρξει προκήρυξη και έκδοση αδειών από το ΕΣΡ και στη συνέχεια υπογραφή συμβάσεων με το Ελληνικό Δημόσιο. Θα εκπέμπουν και συνεταιριστικά ραδιόφωνα, αλλά με πιο διαφανή κριτήρια, ώστε να αποφεύγεται η εκμετάλλευσή τους από «αόρατους» επιχειρηματίες, που δεν καταβάλλουν εισφορές στα Ταμεία και φόρους στο Ελληνικό Δημόσιο.
Έλεγχος των μετόχων
Βασικό στοιχείο θα είναι ο οικονομικός έλεγχος. Από τους επιχειρηματίες θα ζητηθεί η εφαρμογή του νόμου, δηλαδή η καταβολή κεφαλαίου για τη λειτουργία των ζημιογόνων επιχειρήσεων ως προϋπόθεση για τη χορήγηση δανείων από τις τράπεζες. Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως σε περίπτωση που προχωρήσει η νομοθεσία για τα «κόκκινα δάνεια» πολλές ραδιοτηλεοπτικές επιχειρήσεις μπορεί, τελικά, να ωφεληθούν. Επίσης, θα ζητείται η συνδρομή της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΣΔΟΕ για τον έλεγχο της ροής των κεφαλαίων και των μετόχων των σταθμών, ώστε να υπάρχουν πραγματικοί μέτοχοι και όχι δικηγορικά γραφεία μέσω offshore εταιρειών.
Νέο ΕΣΡ
Η αντικατάσταση των μελών του ΕΣΡ που έχει λήξει η θητεία τους θεωρείται δεδομένη. Η αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των ΜΜΕ προϋποθέτει πως η Ανεξάρτητη Αρχή θα πρέπει να αρχίσει και πάλι να ασχολείται σοβαρά με τα ζητήματα των ραδιοτηλεοπτικών Μέσων. Με τη στάση τους τα περισσότερα μέλη του ΕΣΡ όλο το προηγούμενο διάστημα έδειξαν μεροληψία και υποταγή στις κυβερνητικές απαιτήσεις, θέτοντας πολλές καυτές υποθέσεις στο αρχείο, την εποχή που ο ΣΥΡΙΖΑ δεχόταν πρωτοφανή τηλεοπτικό πόλεμο, με απίθανα ψεύδη.
