Τριάντα δύο χρόνια μετά την πρώτη τους δημοσίευση, στις 3 Οκτωβρίου 1993, στην εφημερίδα «Το Παρόν», οι «Τυπολογίες» κάνουν το επόμενο μεγάλο βήμα. Η παλαιότερη και πιο έγκυρη πηγή πληροφόρησης για τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης και ο Βασίλης Κουφόπουλος ξεκινούν το δικό τους vidcast: μια σειρά εκτενών, ολιγόλεπτων στα κλισέ και αμείλικτων στην ουσία συνεντεύξεων με τα πρόσωπα που καθορίζουν το μιντιακό τοπίο της χώρας.
Συνέντευξη στον
Βασίλη Κουφόπουλο
Συνοπτικά
- Τρία χρόνια στο Briefing: Χαρακτηρίζει τη θέση «ηλεκτρική καρέκλα», υπογραμμίζοντας ότι πάνω από 50 ενημερώσεις ξεπέρασαν τη μία ώρα.
- 80 εκατ. ευρώ στον Τύπο: Πενταετές πρόγραμμα ενίσχυσης (16,7 εκατ. ευρώ/έτος) για έντυπα, sites, ραδιόφωνα και περιφερειακά κανάλια μέσω ΕΔΟΕΑΠ.
- Περιφερειακές & ραδιοφωνικές άδειες: Εντός Σεπτεμβρίου ο χάρτης συχνοτήτων, στα τέλη Αυγούστου/Σεπτεμβρίου στο υπουργικό το νομοσχέδιο για τα ραδιόφωνα.
- Τέλος στην ανωνυμία των Social Media: Πρόταση για υποχρεωτική ταυτοποίηση χρηστών στις πλατφόρμες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
- Πολιτικό μέλλον: Υποψήφιος στον Βόρειο Τομέα Αθηνών την άνοιξη του 2027 – «Δεν είμαι ανεπάγγελτος, παραμένω δικηγόρος».
Ανακάλυψε όλες τις λεπτομέρειες παρακάτω…
Ο υφυπουργός στον Πρωθυπουργό και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης μιλάει στις «Τυπολογίες» για τις άδειες των περιφερειακών καναλιών και των ραδιοφώνων, για τα 80 εκατ. ευρώ στήριξης του Τύπου, για την ανωνυμία στο διαδίκτυο και για τα τρία χρόνια του σε δύο από τις πιο εκτεθειμένες θέσεις της κυβέρνησης.
Συμπληρώσατε τρία χρόνια σε αυτή τη θέση. Όταν σας το πρότεινε ο Πρωθυπουργός, τι σκεφτήκατε;
Η αλήθεια είναι ότι δεν σκέφτηκα και πάρα πολλά. Ήταν πολύ μεγάλη τιμή, ήταν μια δεύτερη μεγάλη ευκαιρία που μου έδινε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, για την οποία είμαι ευγνώμων. Και το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν αν θα καταφέρω να ανταποκριθώ σε μια πολύ δύσκολη ευθύνη. Από εκείνη τη Δευτέρα του Ιουνίου του 2023 έχουν περάσει τρία χρόνια και δεν έχω καταλάβει πώς πέρασαν. Αυτό που μου είχαν πει, ότι η θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου είναι ηλεκτρική καρέκλα, επιβεβαιώνεται κάθε μέρα.
Κρατάτε δύο θέσεις που θέλουν εγρήγορση 24/7. Και του κυβερνητικού εκπροσώπου και του αρμόδιου για τα μέσα ενημέρωσης.
Οι δύο αυτές ιδιότητες, που συνήθως συνυπάρχουν, έχουν πολύ μεγάλη διαφορά. Στη θέση του υφυπουργού για τα μέσα, η επιτυχία ή η αποτυχία εξαρτάται κατά 95% με 99% από εσένα: από την ομάδα σου, από τις νομοθετικές σου πρωτοβουλίες, από τις αποφάσεις που θα πάρεις. Η θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου εξαρτάται και αυτή από εσένα, από το πόσο θα διαβάσεις, από το ύφος σου, από το να είσαι σαφής χωρίς να προσβάλλεις, να μην αφήνεις τίποτα να πέσει κάτω. Εξαρτάται όμως πάρα πολύ και από την ενημέρωση που έχεις από το κάθε υπουργείο.
Σε εξειδικευμένα θέματα, όχι σε γενικές πολιτικές ερωτήσεις, παίρνω ενημέρωση από τα αρμόδια υπουργεία για να μη λέω ό,τι μου κατέβει. Κάποιες φορές αυτή η ενημέρωση έρχεται γρήγορα, κάποιες όχι, κάποιες φορές πρέπει να αργήσει γιατί χρειάζεται τεκμηρίωση. Και επειδή στην πολιτική, όπως και στη ζωή, δεν βγαίνουν όλοι το ίδιο μπροστά, όταν βγαίνει ο εκπρόσωπος να απαντήσει ενώ ο αρμόδιος υπουργός δεν έχει βγει, το ξύλο εντός εισαγωγικών το τρώει ο εκπρόσωπος ή ακόμη και ο Πρωθυπουργός.
Αυτό που θέλω να κάνω κάθε μέρα είναι να απαντάω όπως θα απαντούσα και με κλειστή την κάμερα, και να σκέφτομαι πάντα ότι ο τηλεθεατής, ο ακροατής, ο πολίτης που διαβάζει ένα briefing ή βλέπει μια συνέντευξη, έχει τα δικά του προβλήματα. Να μη νιώθει κανείς ότι του κουνάω το δάχτυλο, είτε είναι κοντά στη Νέα Δημοκρατία είτε όχι. Παράλληλα, όμως, δεν αφήνω κανέναν συνάδελφό σας να λέει ότι είπα κάτι που δεν έχω πει. Δυστυχώς η κοπτοραπτική και η εργαλειοποίηση ζητημάτων έχουν γίνει επάγγελμα, και από κάποιους δημοσιογράφους και από πολιτικά κόμματα.
Χαρακτηρίζετε, όμως. Η Νέα Δημοκρατία ως αντιπολίτευση δεν έκανε τα ίδια; Είναι αμόλυντη;
Αμόλυντος δεν είναι κανένας. Και σε κανένα κόμμα δεν υπάρχουν μόνο καλοί ή μόνο κακοί.
Γιατί, τότε, μιλάτε για «νοσηρή μειοψηφία»; Οι ερωτήσεις δεν πρέπει να γίνονται;
Εννοείται πως πρέπει. Κύριε Κουφόπουλε, μέχρι να αναλάβω κυβερνητικός εκπρόσωπος, και για περίπου μια εικοσαετία που ανεβαίνουν οι ενημερώσεις των πολιτικών συντακτών στο YouTube από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, το μακροσκελέστερο briefing είχε κρατήσει γύρω στα 50 λεπτά. Είμαστε τρία χρόνια σε αυτή τη θέση και πάνω από 50 briefing έχουν κρατήσει πάνω από μία ώρα. Είμαι, επομένως, ο τελευταίος κυβερνητικός εκπρόσωπος που μπορεί να κατηγορηθεί ότι βάζει περιορισμό ερωτήσεων ή ότι δεν απαντάει.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις συναδέλφων σας που κάνουν την ίδια ερώτηση τέσσερις, πέντε και έξι φορές, για να ανεβάσουν την έκτη απάντηση και να γίνουν viral στο διαδίκτυο. Υπάρχουν δημοσιογράφοι και δημοσιογράφοι, πολιτικοί και πολιτικοί, δικηγόροι και δικηγόροι, γιατροί και γιατροί.
Εννοείται πως και η δική μας παράταξη δεν είναι άμοιρη ευθυνών και δεν έκανε πάντοτε την καλύτερη δυνατή αντιπολίτευση. Δεν θυμάμαι όμως ποτέ τη Νέα Δημοκρατία να έχει επιχειρήσει να επιβιώσει πολιτικά πάνω σε τραγωδίες. Το να κάνεις αντιπολίτευση για τις πολιτικές ευθύνες μιας τραγωδίας, εννοείται και θα το κάνεις. Δεν θυμάμαι όμως τη Νέα Δημοκρατία να έχει κατηγορήσει πρωθυπουργούς ότι είναι δολοφόνοι, όπως έχουμε ακούσει στη Βουλή, ή ηθικοί αυτουργοί μιας τραγωδίας. Θεωρώ ότι οι ακρότητες που ζούμε στο κοινοβούλιο τα τελευταία χρόνια δεν έχουν προηγούμενο. Και κάνουν κακό σε όλα τα κόμματα, και σε εμάς, γιατί ο κόσμος τις βλέπει και αλλάζει κανάλι.
Στα briefings ξεκινήσατε έχοντας κάποιο πρότυπο;
Θα αναφερθώ σε δύο κυβερνητικούς εκπροσώπους της χώρας μας, από δύο διαφορετικά κόμματα, που θεωρώ ότι το ύφος και ο τρόπος τους ήταν παράδειγμα για εμένα. Είμαι πολιτικοποιημένος από μικρός, αν και δεν ζω από την πολιτική, ζω από τη δουλειά μου. Από την παράταξή μας, ο άνθρωπος που είχε το σωστό ύφος εκείνη την εποχή και ήταν πάντα ένα υπόδειγμα, είναι ο Θόδωρος Ρουσόπουλος. Και σίγουρα ο Δημήτρης Ρέππας, από την αντίπαλη παράταξη, τότε που υπήρχε το κομματικό δίπολο, που έκανε πάρα πολλά χρόνια στη θέση αυτή, άρα κάτι καλό έκανε. Εγώ ως νεοδημοκράτης από μικρός διαφωνούσα με αυτά που έλεγε, αν και δεν φταίει ο εκπρόσωπος αν διαφωνείς, αλλά αυτά τα οποία λέει. Ποτέ, όμως, δεν με εκνεύρισε. Ήταν πάντοτε σοβαρός και μετρημένος.
Προσπάθησα, λοιπόν, να ακολουθήσω προκατόχους μου, και πολλοί άλλοι ήταν καλοί στη δουλειά τους, για να μην αδικήσω κανέναν από τα διάφορα κόμματα. Προσπάθησα πολύ να μην ξεφύγω, να μη φωνάζω, να μη βρίζω, να μην προσβάλλω. Αλλά, το ξαναλέω, όταν νιώθω ότι ένας συνάδελφός σας λέει σε follow-up ερώτηση κάτι που δεν έχω πει, εκεί δεν πρόκειται να τον αφήσω ούτε δευτερόλεπτο.
Τρία χρόνια τώρα, πάντως, βλέπω σε κάποια sites και κάποιες εφημερίδες να γράφονται άλλα από αυτά που έχετε απαντήσει.
Είναι μια μειοψηφία, αλλά επιμένει. Εγώ ξέρω πολύ καλά τι έχω απαντήσει και, κυρίως, το ακροατήριο στο οποίο απευθυνόμαστε ξέρει, έχει πάρει χαμπάρι ότι κάποια μέσα κάνουν αυτή τη δουλειά. Το θέμα, όμως, είναι διπλό. Πρώτον, έχουμε ευθύνη και χρέος απέναντι σε όλη την κοινωνία. Δεν σημαίνει ότι, επειδή ένα κομμάτι του κόσμου δεν μας ακούει, δεν πρέπει να ξέρει τι είπαμε, και ας διαφωνεί μαζί μας.
Δεύτερον, πολλά από αυτά τα ψέματα και τις μισές αλήθειες έχουν δηλητηριάσει την κοινωνία και πολλές φορές έχουν επηρεάσει και θέματα εθνικής σημασίας. Σας θυμίζω την υποτιθέμενη νεκρή Μαρία στον Έβρο. Το αφήγημα των χαμένων βαγονιών και του παράνομου φορτίου, πάνω σε μια τραγωδία όπως τα Τέμπη, χτίστηκε από πολιτικά κόμματα και από δημοσιογράφους. Αν δεν το αντιμετωπίσεις επιθετικά, και προσέξτε, όχι με επιθετική ρητορική, όχι με προσβολές, με απόλυτο σεβασμό στους συγγενείς των θυμάτων, αλλά με την επιθετικότητα και την αυτοπεποίθηση των επιχειρημάτων σου, τότε έχεις χάσει το παιχνίδι.
Πάμε στο κομμάτι που αφορά καθαρά τον κλάδο των μέσων, που συνδέεται με την ελευθεροτυπία και τον πλουραλισμό. Η Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση έχει δύο μέρη: μια πρώτη τετραετία όπου σχεδόν δεν κινείται τίποτα σε θεσμικό επίπεδο και μια δεύτερη με επανεκκίνηση και επιτάχυνση των διαδικασιών. Μπορείτε να μου το εξηγήσετε;
Θα σας απαντήσω για τη δεύτερη τετραετία, όπου έχω την τιμή να ηγούμαι αυτού του χαρτοφυλακίου. Την πρώτη τετραετία, αν και δεν ήμουν εγώ, μπήκαν τα θεμέλια για τα μητρώα έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου. Η πρώτη νομοθέτηση ήταν επί ημερών του Γιάννη Οικονόμου, για να αποδίδουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.
Μητρώα περιφερειακού τύπου υπήρχαν επί Ρουσόπουλου. Επί ΣΥΡΙΖΑ είχαμε το μητρώο ηλεκτρονικού τύπου.
Με τον τρόπο που νομοθετήθηκε το 2022 και επικαιροποιήθηκε επί των ημερών μας το 2025, μπήκαν αυστηροί, οριζόντιοι κανόνες σε όλα τα μέσα, στις εφημερίδες και στις ιστοσελίδες, και συνδέθηκε όλο αυτό με κάθε ευρώ του Έλληνα φορολογούμενου. Μέχρι το 2022 δεν το είχαμε. Μπορεί να υπήρχαν μητρώα καταγραφής, αλλά η έννοια του μητρώου έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου γίνεται για δύο λόγους.
Ο ένας είναι για να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι. Αυτόν που σέβεται τον νόμο, πληρώνει τους εργαζομένους του, δεν κάνει τον όμιλό του γαλέρα. Ένα από τα διαχρονικά και δικαιολογημένα αιτήματα των εργαζομένων στα μέσα είναι ακριβώς αυτό: με πληρώνει ο εργοδότης για να δουλεύω σε ένα κανάλι και, χωρίς να μου δίνει κάτι παραπάνω και χωρίς να σέβεται την παραπάνω δουλειά μου, μου λέει να γράψω και πέντε άρθρα σε μια εφημερίδα.
Η κυβέρνηση που ήρθε και έβαλε κανόνες στις εφημερίδες και στα sites, που έφτιαξε τα μητρώα, τα επικαιροποίησε γιατί χρειάζονταν πάρα πολλές αλλαγές, γι’ αυτό και περάσαμε το νομοσχέδιο πριν από περίπου έναν χρόνο, και που συνέδεσε αυτή τη μεταρρύθμιση με την κρατική χρηματοδότηση και την κρατική διαφήμιση, είναι η δική μας.
Πάμε στις περιφερειακές άδειες, που είναι σε εξέλιξη. Ψηφίστηκε ο νόμος, δεν ξέρουμε όμως πότε θα υλοποιηθεί. Έχετε χρονοδιάγραμμα;
Να πούμε ότι οι περιφερειακές άδειες είναι το τρίτο νομοσχέδιο που είχα την τιμή να εισηγηθώ στη Βουλή, και μάλιστα ψηφίστηκε με πλειοψηφία ευρύτερη της κοινοβουλευτικής δύναμης της Νέας Δημοκρατίας. Τα άλλα δύο είναι η επικαιροποίηση των μητρώων έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου, όπου πέρασαν πολύ μεγάλες τομές και μπήκαν τα θεμέλια για μια σειρά αλλαγών, όπως η διαφάνεια στην κρατική διαφήμιση ή η θωράκιση των περιφερειακών μέσων για τις κρατικές δημοσιεύσεις, και το νομοσχέδιο για την ΕΡΤ, δεκατρία χρόνια μετά το προηγούμενο.
Θα σας πω μια πολύ σύντομη ιστορία, που απαντά και στο προηγούμενο ερώτημά σας. Όταν ανέλαβα υφυπουργός για τα θέματα αυτά, ξεκίνησαν θεσμικές συναντήσεις με την ΕΡΤ, με το ΑΠΕ, με τους εκπροσώπους των καναλιών, των περιφερειακών σταθμών, με όλους τους ανθρώπους, για να ενημερωθώ. Όταν είδα τις ενώσεις των περιφερειακών καναλιών, μου έθεσαν όλα τα θέματα του κλάδου, της χρηματοδότησης και της διαφήμισης, όπου θεωρούσαν ότι αδικούνται έναντι των μεγάλων μέσων. Και μου λένε: θα σου πούμε και κάτι που είναι το πιο σοβαρό, το έχουμε πει σε άλλους δέκα και δεκαπέντε προκατόχους σου, το λέμε για να το πούμε, αποκλείεται να γίνει. Ήταν η διαδικασία της αδειοδότησης. Τους ρωτάω πόσα χρόνια λειτουργείτε με προσωρινές άδειες. Ήταν, τότε, είκοσι ένα. Σήμερα είναι είκοσι τρία.
Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς γίνεται ένα κράτος, στο οποίο αυτά τα χρόνια πέρασαν πέντε και έξι διαφορετικοί πρωθυπουργοί και τόσες κυβερνήσεις, να δέχεται ένας εθνικός και σπάνιος πόρος, η συχνότητα, να είναι σε κάποιους ανθρώπους χωρίς να ελέγχονται, με ανανέωση της άδειας κατ’ έθιμο, χρόνο με τον χρόνο, με μια υπουργική απόφαση. Και υπάρχει και δεύτερο σκέλος: είναι και η περιουσία κάποιων ανθρώπων, που βάζουν τα λεφτά τους, ενώ παράλληλα πηγαίνουν και κρατικά χρήματα εκεί. Θεωρητικά γίνονται έλεγχοι, αλλά στην πραγματικότητα η αδειοδότηση, που είναι ο βασικός πυλώνας ελέγχου, δεν γινόταν ποτέ.
Είναι προεκλογικό δώρο η αδειοδότηση;
Το ακριβώς αντίθετο. Είναι μια εκκρεμότητα που το κράτος άφηνε άλυτη 23 χρόνια, και δεν ήθελα να είναι, πρωτίστως ο Πρωθυπουργός και μετά εγώ, άλλος ένας που αφήνει στον επόμενο μια καυτή πατάτα για να τη χειριστεί. Και δεν είναι εκκρεμότητα μόνο για τους επιχειρηματίες. Είναι για την κοινωνία, για τους εργαζόμενους, για το ελληνικό δημόσιο και τα έσοδά του, για τον Έλληνα φορολογούμενο. Η κρατική διαφήμιση δεν είναι κάτι αόριστο. Είναι τα λεφτά των ανθρώπων που μας βλέπουν.
Και πήγαιναν χωρίς κριτήριο. Υπήρξε, αν θυμάμαι καλά, υπουργός που σε υπουργικό συμβούλιο είπε «γιατί να ανοίξουμε τώρα αυτό το μέτωπο, γιατί να στεναχωρήσουμε τους δικούς μας ανθρώπους».
Τα υπουργικά συμβούλια επί ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν είναι τυπολατρικά ούτε γίνονται για να γίνουν. Γίνεται ζωηρός διάλογος. Το νομοσχέδιο αυτό πέρασε ομόφωνα από το υπουργικό συμβούλιο. Δεν κρύβω, όμως, τα λόγια μου: ακούστηκαν και αντίθετες απόψεις. Λίγες, όχι πολλές, και όχι επί της ουσίας του νομοσχεδίου. Επί της ουσίας ήταν όλοι υπέρ. Το «γιατί να ανοίξουμε αυτό το μέτωπο» ειπώθηκε από κάποιους υπουργούς όχι επειδή ήταν αντίθετοι σε αυτό που πρότεινα, αλλά επειδή σκέφτονταν τι θα γίνει αν κάποιος δεν πληροί τις προδιαγραφές και κλείσει το κανάλι του.
Η απάντηση είναι διπλή. Πρώτον, του δίνουμε τη δυνατότητα εντός τριμήνου να διορθώσει τα σφάλματα, ώστε να μην κλείσει το κανάλι. Δεύτερον, με αυτή τη λογική πρέπει μια ζωή αυτή η χώρα να λειτουργεί χωρίς κανόνες, και αυτός που πληρώνει φόρους, εισφορές και τους εργαζομένους του στην ώρα τους να μπαίνει στην ίδια μοίρα με αυτόν που δεν κάνει τίποτα από όλα αυτά. Έτσι δεν πρόκειται ποτέ να βρούμε προκοπή σε αυτή τη χώρα.
Πότε, λοιπόν, έχετε χρονοδιάγραμμα για την προκήρυξη των συχνοτήτων;
Τα επόμενα βήματα είναι συγκεκριμένα. Πρώτον, το προσωπικό του ΕΣΡ. Η διαδικασία ξεκίνησε να υλοποιείται, σήμερα κιόλας στάλθηκαν στοιχεία στο Υπουργείο Εσωτερικών για το προσωπικό του επόμενου έτους, που θα αυξηθεί κατά 61%, ώστε η Αρχή να μπορέσει να τρέξει και αυτή τη διαδικασία και την επόμενη, που είναι η αδειοδότηση των ραδιοφώνων. Προσπαθούμε παράλληλα να βρούμε και μια προσωρινή λύση, ώστε μέχρι να τοποθετηθούν οι άνθρωποι αυτοί να μη μείνει ξεκρέμαστο το ΕΣΡ.
Δεύτερον, να ανακοινώσει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ποιες και πόσες είναι οι συχνότητες. Θεωρώ ότι αυτό θα γίνει γνωστό μετά τη ΔΕΘ, μέσα στον Σεπτέμβριο. Και αμέσως μετά μπορεί να ξεκινήσει η διαδικασία από το ΕΣΡ. Θα κρατήσει κάποιους μήνες. Δεν μπορεί μέσα σε έναν ή δύο μήνες να βγάλει τη διαδικασία για όλη την Ελλάδα. Θα το κάνει ανά περιφέρεια. Η Αττική θα τρέξει μόνη της και οι υπόλοιπες ανά δύο ή, αν είναι πολύ μικρές, ανά τρεις.
Όσοι εκπέμπουν σήμερα θα συνεχίσουν;
Αν πληρούν τις προδιαγραφές, ναι. Και έχουν και προτεραιότητα.
Αν προκηρυχθούν εκλογές;
Το κράτος έχει συνέχεια. Το ΕΣΡ δεν επηρεάζεται από αυτό. Εμείς, ως κεντρική κυβέρνηση, έχουμε ακόμη δύο υποχρεώσεις: τον χάρτη συχνοτήτων και το προσωπικό. Από εκεί και πέρα θέλουμε μια ανεξάρτητη αρχή να τρέξει τη διαδικασία και δεν μπορούμε να επέμβουμε σε ανεξάρτητη αρχή.
Το σχέδιο νόμου για τις ραδιοφωνικές άδειες θα είναι έτοιμο τον Σεπτέμβριο;
Εδώ σας δίνω μια είδηση. Στο επόμενο υπουργικό συμβούλιο, στα τέλη Αυγούστου, σκοπεύουμε να προτείνουμε τον νόμο για τα ραδιόφωνα. Το τοποθετώ κατά 80% στα τέλη Αυγούστου και κατά 20% στα τέλη Σεπτεμβρίου. Θα ήθελα ιδανικά να έχω μαζί και τον χάρτη συχνοτήτων. Γίνεται πολύ μεγάλη προσπάθεια από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να ολοκληρωθεί στα τέλη Αυγούστου, και η ενημέρωση που έχω είναι ότι το αργότερο τον Σεπτέμβριο θα τον έχουμε. Στα ραδιόφωνα αυτό είναι πολύ κρίσιμο.
Γιατί είναι κρίσιμο;
Γιατί στο ραδιόφωνο η ίδια η συχνότητα παίζει ρόλο. Δεν είναι το ίδιο να εκπέμπεις στους 100,6 ή στους 100,9. Σκοπεύουμε, λοιπόν, να νομοθετήσουμε ό,τι κάναμε στα περιφερειακά κανάλια, με μία διαφοροποίηση: σε πρώτη φάση να έχουν προτεραιότητα οι νομίμως λειτουργούντες χρήστες των συχνοτήτων και, αν πληρούν προδιαγραφές ανάλογες με αυτές των καναλιών, να πάρουν νόμιμη άδεια λειτουργίας, σε βάθος ετών. Όσες συχνότητες μείνουν αδιάθετες, μαζί με τις ήδη αδιάθετες, θα προκηρυχθούν στη λογική των περιφερειακών καναλιών. Αυτό που χρειαζόμαστε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι να μας πει ποιοι εκπέμπουν και πού. Χωρίς αυτό δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στη διαδικασία. Τον νόμο, όμως, θα τον φέρουμε.
Αναλογική μετάδοση σήματος ή θα πάμε σε DAB και DAB+;
Καταφέραμε κάτι στα περιφερειακά κανάλια και θα το κάνουμε και στα ραδιόφωνα: ο νόμος να μπορεί να εφαρμοστεί ασχέτως σήματος. Ο νόμος που έχουμε υπό επεξεργασία, και που θεωρώ ότι θα έχουμε σε τελική μορφή στα τέλη Αυγούστου στο υπουργικό συμβούλιο και λίγες εβδομάδες μετά σε διαβούλευση, θα προβλέπει τη διαδικασία αυτή ανεξάρτητα από την εξέλιξη του σήματος.
Ο χάρτης είναι πολιτική ή τεχνική απόφαση; Και τι γίνεται με την ασφάλεια των πτήσεων;
Είναι πρωτίστως τεχνική απόφαση. Δεν μπορείς να έρθουν οι υπηρεσιακοί και να σου πουν ότι τόσες συχνότητες αντέχουν ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος, και εσύ να πεις «βάλε και πέντε παραπάνω». Δεν το κάνεις αυτό, γιατί δεν βάζεις ποτέ στο ζύγι την ασφάλεια των πτήσεων. Το ποιες και πόσες είναι οι συχνότητες δεν θα το πει κανένας πολιτικός. Θα το πουν οι ειδικοί.
Πάμε τώρα σε ένα ζήτημα που πέρασε κάτω από τη γραμμή. Εξασφαλίσατε, μετά από πολλή διαβούλευση και πολύ μεγάλο έλεγχο από τις Βρυξέλλες, τη διάσωση του ΕΔΟΕΑΠ για πέντε χρόνια και ταυτόχρονα την ενίσχυση εφημερίδων, ιστοσελίδων, ραδιοφωνικών σταθμών και περιφερειακών μέσων.
Εδώ θέλω να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ, καταρχάς στους υπηρεσιακούς, στους ανθρώπους του γραφείου μου και κυρίως στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Η δουλειά που έκαναν, και κυρίως το νομικό επιτελείο αλλά και οι γενικοί διευθυντές, ήταν υπόδειγμα για όλη την Ευρώπη.
Για να καταλαβαίνει ο κόσμος που μας βλέπει: η Ελλάδα κατάφερε να είναι η δεύτερη χώρα στην Ευρώπη και, στην πραγματικότητα, έτσι όπως το πετύχαμε σε βάθος πενταετίας, η πρώτη, που εξασφάλισε στήριξη για όλα τα μέσα της χώρας, πλην των μεγάλων καναλιών, που είναι άλλη συζήτηση. Δηλαδή όλες τις εφημερίδες, όλα τα sites, όλα τα ραδιόφωνα, τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς και τα περιοδικά, τα οποία τα εντάξαμε εμείς, για πέντε χρόνια, μετά από συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών, τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη, τον αναπληρωτή υπουργό Νίκο Παπαθανάση και τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά. Θέλω να πω τα ονόματα, γιατί ήταν μια δύσκολη διαπραγμάτευση.
Για πόσα χρήματα μιλάμε;
Μιλάμε για 16,7 εκατ. ευρώ τον χρόνο, περίπου 80 εκατ. σε βάθος πενταετίας. Προσέξτε, όμως: η χρηματοδότηση δίνεται μόνο με αντικειμενικά κριτήρια και μόνο αν είσαι στο μητρώο. Επειδή έχουμε ακούσει για λίστες Α, Β και Γ, όποιος και να πάρει τηλέφωνο εμένα ή όποιον διάδοχό μου και να πει «θέλω το site του Κουφόπουλου να πάρει δύο χιλιάρικα παραπάνω», είτε πάρει είτε δεν πάρει, είναι το ίδιο πράγμα.
Το κράτος χρηματοδοτεί την εργασία και αυτόν που επενδύει χρήματα στην ενημέρωση των πολιτών. Όχι με βάση τα έξοδα ενός μέσου, όχι με βάση το αν είναι φιλοκυβερνητικό ή απέναντι στην κυβέρνηση. Η μόνη προϋπόθεση είναι να είσαι στο μητρώο, και από εκεί και πέρα το εύρος της στήριξης έχει να κάνει με τον κύκλο εργασιών και τον αριθμό των εργαζομένων, στοιχεία που δεν μπορεί κανένας υπουργός να επηρεάσει ή να αλλοιώσει και τα οποία, μάλιστα, υπογράφονται από τον ΕΔΟΕΑΠ. Αυτό έχει πολύ μεγάλη αξία και για τα περιφερειακά μέσα και για τις τοπικές εφημερίδες.
Μπορείτε να πειράξετε τη λίστα;
Ούτε ένα ευρώ παραπάνω. Ό,τι δοθεί θα δοθεί με βάση τους αριθμούς που θα μας στείλει πίσω ο ΕΔΟΕΑΠ. Πληρώνεσαι με βάση τους εργαζομένους που έχεις και τον κύκλο εργασιών σου. Και θέλω να είναι πεντακάθαρο, γιατί η πρώτη φάση αρχίζει να υλοποιείται από την Παρασκευή. Είμαστε, δηλαδή, στις μέρες που ξεκινούν οι πληρωμές.
Και αν κοπούν ένα-δύο συγκροτήματα, είναι μήνυμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη;
Καμία σχέση, δεν έχει καμία σχέση η κυβέρνηση. Είναι πολύ δυσάρεστο, αλλά σημαίνει ότι δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές ενίσχυσης. Τα on-off κριτήρια τα βάζει η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αν δεν έχεις, για παράδειγμα, κάποια συγκεκριμένα πιστοποιητικά, που έχουν να κάνουν με τα λογιστικά σου και με τη λειτουργία σου, δεν μπορείς να συμμετέχεις σε αυτά τα προγράμματα. Δεν μπορεί να έρθω εγώ και να βγάλω αυτό το κριτήριο. Θα διαπράξω πολύ σοβαρό αδίκημα, γιατί μοιράζω κρατικό χρήμα. Ήταν μια διαδικασία που κράτησε οκτώ μήνες. Δεν υπήρχε περίπτωση η Ευρώπη να δεχθεί να δοθεί έστω και ένα ευρώ, όχι μόνο σε ένα μέσο ενημέρωσης αλλά σε οτιδήποτε, χωρίς να περάσει από φίλτρα κάθε έγγραφο.
Ποιο ήταν το βασικό σας επιχείρημα;
Η βασική αρχή αυτής της σκέψης γεννήθηκε σε συσκέψεις στο γραφείο, μετά από πάρα πολλές διαβουλεύσεις με τις ενώσεις των ιδιοκτητών ημερήσιου τύπου και των περιφερειακών εφημερίδων. Όλο ξεκίνησε από τις εφημερίδες, για να πω την αλήθεια. Αυτή η ανάγκη στήριξης έχει να κάνει πιο πολύ με τις εφημερίδες, γι’ αυτό και η μερίδα του λέοντος δίνεται στον έντυπο τύπο.
Όπως και τα βιβλία, έτσι και οι εφημερίδες: όσο και αν κάποιοι θέλουν να πιστεύουν ότι με ένα tablet ή ένα κινητό μπορούμε να είμαστε το ίδιο μορφωμένοι και να μιλάμε το ίδιο καλά ελληνικά, για μένα το φύλλο, η γραφή και η ανάγνωση δεν πρόκειται να αντικατασταθούν ούτε να τα υποκαταστήσει κανένας. Σήμερα το πρωί διάβασα μια πολύ σημαντική είδηση που πέρασε στα ψιλά και αφορά τη Σουηδία, όπου πήραν απόφαση να επιστρέψουν στο βιβλίο και στον παραδοσιακό πίνακα στα σχολεία, χωρίς να αφήσουν στην άκρη τα σύγχρονα μέσα.
Τις εφημερίδες, αν δεν τις στηρίξουμε, θα κλείσουν. Και αν κλείσουν οι εφημερίδες, τότε απειλείται η δημοκρατία μας. Δεν υποτιμώ ούτε τα sites ούτε τα ραδιόφωνα, τα στηρίζουμε και αυτά, όλοι έχουν τεράστια αξία, και στα νέα μέσα έχουν ειπωθεί πολύ μεγάλες αλήθειες. Θα στηρίξουμε και τα κανάλια, κυρίως τα περιφερειακά, με βάση, το ξαναλέω, τον τζίρο τους και τους εργαζομένους τους και όχι με βάση το αν μας αρέσουν όσα λένε. Στέκομαι, όμως, λίγο στις εφημερίδες: στην εφημερίδα δεν μπορεί κάποιος να γράψει κάτι και να το κατεβάσει μετά από πέντε λεπτά. Και στην εφημερίδα δεν υπάρχει ανυπόγραφο άρθρο. Εδώ έχουμε νομοθετήσει για την ανυπόγραφη δημοσιογραφία: θα την πληρώσει ο διευθυντής σύνταξης, θα την πληρώσει ο εκδότης. Το λέω αυτό γιατί ζούμε στην εποχή της παραπληροφόρησης.
Και οι SLAPP;
Είμαι ο αρμόδιος υφυπουργός που, μαζί με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, καταργήσαμε την απλή δυσφήμιση. Είμαστε η κυβέρνηση που νομοθετεί για τις SLAPP. Είναι σε διαβούλευση και είμαστε από τα πρώτα κράτη στην Ευρώπη που περνούν αυτόν τον νόμο, σε συνέχεια πολλών άλλων. Η στήριξη του Τύπου με αντικειμενικά κριτήρια είναι μια πάρα πολύ σημαντική διαδικασία. Είναι μια παρακαταθήκη, είναι κάτι που ήρθε για να μείνει, και ο τρόπος αυτός αποτελεί για μένα υπόδειγμα για όλα τα υπόλοιπα προγράμματα στήριξης σε όλα τα υπουργεία.
Θα δούμε, όμως, και κάποιον που έχει κάθε μέρα πληθώρα συκοφαντικών πρωτοσέλιδων και δημοσιευμάτων που ανήκουν στην κατηγορία του ρατσισμού και της προσβολής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να χρηματοδοτείται;
Ξέρετε τις απόψεις μου. Είμαι από τους πολιτικούς που δεν φοβήθηκαν, όταν κάτι ξεπερνάει την κριτική και την ελευθερία του Τύπου, να κάνουν και πολύ προωθημένες προτάσεις, και για το διαδίκτυο. Καμία κυβέρνηση, όμως, δεν μπορεί να συνδέσει το μητρώο τύπου με το τι γράφει κάποιος. Δεν μπορεί, δηλαδή, κάποιος να βγει από το μητρώο επειδή αυτό που γράφει είναι ό,τι πιο ακραίο υπάρχει. Αντιλαμβάνομαι πού αναφέρεστε και δυστυχώς έχουμε κάποια τέτοια παραδείγματα στη χώρα.
Αυτό που μπορούμε σίγουρα να διασφαλίσουμε είναι ότι, αν δεν πληροίς τις προδιαγραφές, δεν μπορείς να είσαι στο μητρώο. Νομίζω, μάλιστα, ότι το έντυπο στο οποίο αναφέρεστε δεν είναι στο μητρώο, για άλλους λόγους όμως, υπηρεσιακούς. Το να μην πληρωθεί κάποιος επειδή είπε κάτι που μπορεί να είναι συκοφαντικό δεν έχει να κάνει με τη χρηματοδότηση, έχει να κάνει με τη δικαιοσύνη. Άλλωστε, τα αδικήματα της συκοφαντικής δυσφήμισης, όπως όλα τα ποινικά αδικήματα, είναι προσωποπαγή.
Έχετε πει ως κυβέρνηση ότι θα αποκαλύψετε τις «κουκούλες» του διαδικτύου. Θα ζητήσετε ονοματεπώνυμο για όσους γράφουν στο Χ, στο πρώην Twitter;
Όταν διοργανώσαμε με τους συνεργάτες μου το Φόρουμ για την Αλήθεια, που ενόχλησε κάποια μέσα ενημέρωσης γιατί πολεμούν την αλήθεια, εξέφρασα μια προσωπική και για μένα ταυτοτική θέση: την ταυτοποίηση κάθε χρήστη μέσου κοινωνικής δικτύωσης με τα στοιχεία της ταυτότητάς του.
Να το πω πολύ απλά. Όπως για να πάρεις έναν αριθμό τηλεφώνου δίνεις τα στοιχεία της ταυτότητάς σου, τα οποία δεν είναι δημόσια, έτσι και αν θέλεις να έχεις προφίλ σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα πρέπει η πλατφόρμα, όχι το κοινό, να έχει από πίσω τα στοιχεία σου. Εσύ μπορεί να επιλέξεις να λέγεσαι ό,τι θέλεις, αλλά πίσω από τον χρήστη θα ξέρει η πλατφόρμα ποιος κρύβεται. Όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, τα πάντα.
Σήμερα, αν υπάρξει δυσφήμιση, δεν πάμε στην ελληνική αστυνομία;
Πάμε, αλλά προσέξτε. Πάρα πολλοί συνάδελφοί σας ειρωνεύτηκαν τις πρώτες ημέρες, λέγοντας ότι θα πάει ο Μαρινάκης να πει στην Google, στη Meta και σε όλες αυτές τις εταιρείες τι θα κάνουν. Καμία Ελλάδα δεν το κάνει μόνη της. Αυτό είναι πλέον θέση και του κ. Παπαστεργίου και του κ. Φλωρίδη, και ο Πρωθυπουργός την έθεσε ως προτεραιότητα στη συζήτηση που είχε με τον Εμανουέλ Μακρόν. Μπορεί να γίνει μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αν η Ευρώπη δεν καταλάβει ότι για να μπορούμε να κάνουμε κανονικές εκλογές, και εννοώ όχι μόνο την ημέρα των εκλογών αλλά και τον επηρεασμό της κοινής γνώμης μέχρι τις εκλογές, τότε δεν πάμε πουθενά. Ο ωκεανός του διαδικτύου έχει πλέον μέσα και φιδεμπόρους.
Υπάρχει, όμως, ψηφισμένη νομοθεσία.
Η νομοθεσία δεν καλύπτει την ανωνυμία. Και είναι πολύ σοβαρό, για μένα κορυφαίο θέμα. Είναι θέμα δημοκρατίας, όχι Νέας Δημοκρατίας, και θέμα προστασίας και των εθνικών συμφερόντων σε ένα ποσοστό. Καταρχάς, αυτή την πρόταση την κάνω και ως πατέρας, ως γονιός. Να καταλάβουν οι γονείς που μας βλέπουν ότι τα παιδιά τους είναι στο διαδίκτυο και ότι πίσω από ένα αθώο προφίλ μπορεί να κρύβεται ένας άνθρωπος παραβατικός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Θα μου πείτε, ως δικηγόρος, τι είναι αυτά που λες. Έρχομαι, λοιπόν, εγώ ως μπαμπάς ή και για τον εαυτό μου και κινούμαι στη δικαιοσύνη. Δεν μπορεί το ηλεκτρονικό έγκλημα να βρει ποιος είναι πίσω από ένα προφίλ. Πρώτον, δεν μπορεί να δοθεί τέτοια εντολή για όλα τα αδικήματα. Προφανώς και είναι πολύ πιο σοβαρό ένα αδίκημα που σχετίζεται με κακοποίηση ή με τα ειδεχθέστερα εγκλήματα. Αδίκημα, όμως, είναι και η συκοφαντική δυσφήμιση, κύριε Κουφόπουλε. Αν κάποιος γράφει δημοσίως ότι είσαι κλέφτης, είναι αδίκημα και είναι σοβαρό.
Έχει γίνει, πάντως, και άρση της ανωνυμίας.
Έχει γίνει, αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολο και δεν γίνεται πάντα. Με αυτό που προτείνω, ο κανόνας δεν θα είναι η άρση. Εγώ θέλω, αν κάποιος με πει κλέφτη, όπως ξέρει αυτός ποιος είμαι εγώ, να ξέρω και εγώ σε λίγες ημέρες, εφόσον το κρίνει η δικαιοσύνη, ποιον θα μηνύσω. Και αντίστοιχα, αν μιλήσει με το παιδί μου κάποιος και τελεστεί έστω και ένα πλημμέλημα, να ξέρω ποιος είναι αυτός που κρύβεται πίσω από το ανώνυμο προφίλ. Σε αυτή την πρόταση θεωρώ ότι πρέπει να συνταχθούν όλα τα κόμματα, και ειδικά η νεότερη πολιτική γενιά, και να πάμε δυνατά ως κράτος, ως χώρα, ως δημοκρατία, να πρωτοπορήσουμε στην Ευρώπη, όπως κάναμε με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Ας αφήσουμε λίγο τα μίντια. Βιβλία διαβάζετε, προλαβαίνετε; Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη το έχετε διαβάσει;
Θα ήθελα να διαβάζω πολύ περισσότερο. Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη το διάβασα. Είναι πολύ μεγάλη επιτυχία για έναν άνθρωπο να καταφέρνει μέσα από ένα βιβλίο να περιγράφει σύνθετες έννοιες με απλό τρόπο, χωρίς να κάνει τεχνοκρατικές εκπτώσεις. Το κυριότερο, όμως, που κατάφερε ο Αλέξης Πατέλης είναι να απαντήσει, όσο μπορεί να απαντήσει ένας άνθρωπος, στο πιο δύσκολο ερώτημα που έχω να αντιμετωπίσω ως κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Σε έναν άνθρωπο που αγοράζει το σουβλάκι σχεδόν στη διπλάσια τιμή από ό,τι δέκα χρόνια πριν και ακούει ότι πήραμε την επενδυτική βαθμίδα ή ότι αναβαθμίστηκε η οικονομία, το να του εξηγήσεις γιατί πρέπει πρώτα να γίνεις κανονική χώρα, να έχεις επενδύσεις, να δημιουργήσεις δουλειές για να δώσεις μετά πίσω, και πρέπει να το κάνουμε πιο γρήγορα, είναι η πιο δύσκολη δουλειά. Ο Αλέξης καταφέρνει σε αυτό το βιβλίο να εξηγήσει πώς η Ελλάδα από παρίας της Ευρώπης και μαύρο πρόβατο έγινε μια κανονική οικονομία. Το ξαναλέω, δεν αρκεί και δεν είναι ο κόσμος σε φάση πανηγυρισμών. Αλλά το πώς η Ελλάδα πέρασε από την ανυποληψία στην αποδοχή, αποδοχή και όχι πανηγύρια, αξίζει τον κόπο να το δει ο κόσμος.
Το βιβλίο της Άγκελα Μέρκελ; Του Γιάνη Βαρουφάκη; Την «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα;
Της Μέρκελ όχι. Του Βαρουφάκη έχω διαβάσει πάρα πολλά αποσπάσματα. Την «Ιθάκη» θα σας πω την αλήθεια, δεν την έχω διαβάσει. Την περίοδο που βγήκε το βιβλίο, για τις τηλεοπτικές συνεντεύξεις, το διάβασαν οι συνεργάτες μου και έχω διαβάσει αποσπάσματα, γιατί ήταν στην επικαιρότητα και με ρωτούσαν συνεχώς.
Και η γνώμη σας;
Δεν θέλω να λέω βαρύγδουπες εκφράσεις. Σίγουρα, όμως, δεν έχει ούτε καν τη διάθεση για μια υποτυπώδη αυτοκριτική. Στο τέλος της ημέρας αυτό είναι και προκλητικό. Και το χειρότερο που προσπαθεί να κάνει ο κ. Τσίπρας είναι ότι επιχειρεί να κερδίσει μονοπωλιακά ζητήματα ήθους.
Ένας άνθρωπος για τον οποίο πριν λέγαμε «νόμος Παπά», ενώ είναι νόμος Τσίπρα-Παπά. Λέμε «νόμος Κατρούγκαλου», ενώ είναι νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου, για όσα έχουν υποστεί συνταξιούχοι και ελεύθεροι επαγγελματίες. Λέμε «νόμος Παρασκευόπουλου», με τον οποίο αποφυλακίστηκαν βαρυποινίτες, ενώ είναι νόμος Τσίπρα-Παρασκευόπουλου. Όλοι αυτοί οι υπουργοί, οι υφυπουργοί, οι βουλευτές που έκαναν ό,τι έκαναν, κάποιοι βρέθηκαν κατηγορούμενοι και καταδικάστηκαν, και ο ηθικός αυτουργός όλων αυτών των πολιτικών έφυγε, έκανε άλλο κόμμα και λέει ότι δεν τους ξέρει. Δεν νομίζω ότι αυτό δίνει σε έναν άνθρωπο τη δυνατότητα να παριστάνει τον κήνσορα της ηθικής.
Τον νόμο Κατρούγκαλου, πάντως, τον κρατάτε.
Έχουν καταργηθεί όλες οι επίμαχες διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου, σημείο προς σημείο.
Πότε θα γίνουν οι εκλογές, ξέρετε;
Την άνοιξη του 2027.
Το είχε απαντήσει ο Πρωθυπουργός. Μήπως άλλαξε κάτι;
Δεν μου έχει πει κάτι τέτοιο.
Θα γράψετε βιβλίο;
Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ μικρό για να γράψει βιβλίο. Και νομίζω ότι ζούμε πλέον σε μια χώρα όπου γράφουμε πολύ περισσότερα βιβλία από όσα διαβάζουμε. Θέλω να διαβάσω πολύ περισσότερα βιβλία, παρά να μπω στη διαδικασία να γράψω. Ούτε θεωρώ ότι είμαι σε τέτοιο επίπεδο στη ζωή μου.
Στις επόμενες εκλογές θα είστε υποψήφιος;
Έχει ανακοινωθεί. Υποψήφιος με τη Νέα Δημοκρατία στον Βόρειο Τομέα. Είμαι όλη μου τη ζωή στη Νέα Δημοκρατία και δεν έχω ζήσει ποτέ από τη Νέα Δημοκρατία.
Τι εννοείτε;
Δεν είμαι ανεπάγγελτος. Η πολιτική, δυστυχώς, ειδικά στο παρελθόν και σε πολλά κόμματα, ασκείται από ανεπάγγελτους, επαγγελματίες πολιτικούς. Εγώ δεν ζω από την πολιτική. Ήμουν, είμαι και θα παραμείνω δικηγόρος, όσα χρόνια και αν είμαι παράλληλα και πολιτικός. Και θα είμαι πολιτικός όσα χρόνια με ψηφίζει ο κόσμος.
Έχετε μετανιώσει για κάτι που είπατε ή γράψατε;
Όχι, δεν έχω μετανιώσει για κάτι που είπα ή έγραψα. Έχω μετανιώσει, όμως, για όσες φορές φοβήθηκα να πω κάτι που μπορεί να φαινόταν δυσάρεστο, ή να υπερασπιστώ ανθρώπους που ήταν στον τοίχο εκείνη τη στιγμή. Νομίζω, πάντως, για να είμαι δίκαιος, ότι είμαι από τα κυβερνητικά στελέχη, όχι το μόνο, που στα πολύ δύσκολα δεν κρυφτήκαμε ούτε στιγμή. Και αυτό δεν είναι αυτονόητο. Υπάρχουν πολιτικοί που επιλέγουν τις περιόδους στις οποίες θα βγαίνουν περισσότερο μπροστά. Θυμάμαι στην επέτειο των Τεμπών ήμασταν τέσσερα με πέντε κυβερνητικά στελέχη και λίγοι βουλευτές που βγαίναμε μπροστά.
Στη ΔΕΘ να περιμένουμε κάποια μεγάλη έκπληξη;
Τίποτα από όσα έχουν γραφτεί δεν είναι ακριβώς έτσι. Δεν είναι καθόλου έτσι. Άρα όλα όσα θα ακουστούν στη ΔΕΘ θα είναι μέτρα που θα τα ακούσουμε για πρώτη φορά, λίγο ή πολύ.
Αν η Νέα Δημοκρατία σχηματίσει ξανά κυβέρνηση, θα θέλατε να παραμείνετε στη θέση αυτή;
Είναι τιμή μου να υπηρετώ από τη θέση αυτή την κυβέρνηση και να βρίσκομαι στο πλευρό του κ. Μητσοτάκη. Το τι θα γίνει, όμως, αφήστε τον ίδιο να το επιλέξει. Προέχει καταρχάς μια παραγωγική περίοδος, και μετά να καταφέρουμε να πείσουμε τους πολίτες. Κριτές είναι πρώτα οι πολίτες και το εκλογικό αποτέλεσμα, και στη συνέχεια ο Πρωθυπουργός, που ελπίζω και πιστεύω ότι θα είναι ο κ. Μητσοτάκης.
Οι «Τυπολογίες» καταγράφουν επί 32 χρόνια όσα συμβαίνουν στα ελληνικά ΜΜΕ, μέσα από την έντυπη κυριακάτικη έκδοση στο «ΠΑΡΟΝ» και την ηλεκτρονική έκδοση στο www.typologies.gr. Από σήμερα, το κάνουν και με κάμερα.
